| HYRJE
Tė
nderuar fėmijė, pregatituni tė futeni nė njė botė tė gjerė
dhe tė mrekullueshme. Nė tė vėrtetė, kjo botė ju intereson
juve mjaft. Megjithėse deri tani ju ndoshta nuk keni qenė
tė vetėdijshėm, por triljona punėtorė tė kėsaj bote kanė
qenė duke punuar nė mėnyrė tė vazhdueshme pėr ju. Po habiteni?
Kjo botė e mrekullueshme ėshtė
trupi juaj dhe punėtorėt qė kanė qenė duke punuar pėr ju
janė qelizat e trupit tuaj. Ēdo pjesė sado e vogėl e trupit
tuaj ėshtė e pėrbėrė nga qeliza. Edhe nė kėtė moment qė
ne flasim, triljona qeliza nė trupin tuaj janė nėn shėrbimin
tuaj. Madje ato janė duke punuar pėr ju edhe tani ndėrsa
ju jeni duke lexuar kėtė libėr. Pėr shembull, qelizat e
syrit tuaj janė duke kryer njė numėr tė madh proēesesh nė
mėnyrė tė vazhdueshme pėr t'ju mundėsuar juve tė lexoni
kėtė libėr. Ndėrsa ju merrni frymė, hyjnė nė veprim qelizat
e laringut dhe tė mushkėrive tuaja. Nė tė njėjtėn kohė,
qelizat e stomakut tuaj janė duke tretur ushqimin qė ndoshta
ju keni ngrėnė pak orė mė parė.
Ēfarė ne pėrmendėm kėtu janė
vetėm pak nga proēeset qė nė mėnyrė tė pandėrprerė, vazhdimisht
kryhen nė trupin tuaj. Madje tė gjitha kėto ndodhin pa qenė
ju fare tė vetėdijshėm pėr to. Por si ėshtė e mundur qė
triljona qeliza tė marra sė bashku, tė dinė ēfarė duhet
tė bėjnė dhe tė bashkėpunojnė me njėra tjetrėn pėr tė funksionuar?
Pėr mė tepėr, gjatė kėtyre proceseve nuk del edhe asnjė
pengesė. Asnjė nga qelizat nuk tenton tė bėjė detyrėn e
njė qelize tjetėr ose tė refuzojė tė kryejė detyrėn e saj.
Pėrvec kėsaj, tė gjithė kėto proēese kryhen me njė shpejtėsi
tė jashtėzakonshme.
Nė
faqet qė pasojnė, ne do tė do tė analizojmė se si veprimet
e pėrditshme, si tretja e ushqimit, frymėmarrja, tė shikuarit
dhe tė dėgjuarit janė, nė jetėn reale, mjaft mahnitėse.
Ne do tė dėshmojmė qė qelizat tona ndonjėherė sillen si
ndonjė kimist qė prodhon substaca kimike, ndonjėherė sillen
si ndonjė inxhinier qė bėn llogaritje dhe ndonjėherė punojnė
pėr tė plotėsuar nevojat e qelizave tė tjera.
Ėshtė befasues fakti qė tė gjitha kėto qeliza
janė shumė tė vogla pėr t'u parė me sy tė lirė. Pėr mė tepėr,
qelizat e trupit tonė i kryejnė kėto funksione vitale pa
ndihmėn e askujt. Por duhet tė keni parasysh qė kėto qeliza
nuk janė qėnie njerėzore si ne. Ato as nuk mund tė shohin
dhe as tė dėgjojnė njėra tjetrėn, por as tė marrin vendime
"pėr tė kryer punė inteligjente". Ato s'kanė as veshė as
mend. Ato nuk kanė studiuar pėr kimi, por, siē do ta shohim
edhe nė paragrafet e mėposhtme, ato kanė njohuri pėr formulat
kimike dhe mund tė prodhojnė substanca duke u bazuar mbi
kėto formula. Si ka mundėsi qė ato tė dinė tė bėjnė gjithė
kėto gjėra?
Ju
do tė mbusheni me admirim ndėrsa lexoni dhe zbuloni qė qelizat
nuk i kryejnė tė gjitha kėto detyra nga zgjuarsia e tyre.
Ju gjithashtu duhet tė jeni tė vetėdijshėm paraprakisht
qė nuk ka mundėsi qė ato tė mund tė kėnė mėsuar se si t'i
kryejnė kėto detyra, nga rastėsia, thjesht me kalimin e
kohės.
Megjithatė jeta jonė u detyrohet veprimeve
tė vetėdijshme tė kėtyre qenieve tė vogla, tė cilat ne nuk
mundemi t'i shikojmė madje as me sy tė lirė. Sigurisht nė
to ka njė fakt pėr ne mjaft tė rėndėsishėm pėr t'u kuptuar.
Egziston njė posedues i njė zgjuarsie tė epėrme qė i mundėson
qelizave tona t'i kryejnė gjithė kėto detyra dhe u mėson
atyre se ēfarė tė bėjnė. Zotėruesi i kėsaj zgjuarsie dhe
urtėsie tė pėrjetshme ėshtė Allahu, i Cili ka krijuar ēdo
gjė, Ai na do neve dhe na i di tė gjithė nevojat dhe dobėsitė
tona.
| 
Në secilën nga
qelizat e trupit tonë, të cilat janë
aq të vogla sa që nuk mund të shihen
me sy të lirë, kryhen më tepër
proçese sesa në laboratorin që tregohet
më poshtë.
|
Secila nga triljonat e qelizave tė trupit
tonė e pėrmbush detyrėn e saj nė mėnyrė pėrfekte si rezultat
i njė plani tė pėrkryer tė Allahut, kėshtu qė nė kėtė mėnyrė
ne tė mund tė vazhdojmė jetėn tonė pa asnjė vėshtirėsi.
Tė zgjuarit ēdo mėngjes pėr tė shkuar nė shkollė, tė shijuarit
e shijes sė kėndėshme tė mjaltit, tė marrurit frymė pa asnjė
vėshtirėsi, tė vrapuarit dhe luajtja me shokėt nė oborrin
e shkollės, tė shkruajturit, tė lexuarit dhe mjaft gjėra
tė tjera qė ju bėni janė vetėm nė sajė tė dashurisė, dhembshurisė
dhe mėshirės sė Allahut.
Ashtu si ēdo gjė tjetėr mbi tokė, Allahu ju
ka krijuar nė mėnyrė tė pėrkryer dhe ju ka dhėnė ēdo gjė
qė ju keni nevojė. Dhe ajo ēfarė juve ju takon tė bėni nga
ana juaj ėshtė qė ta falenderoni Zotin tonė, i Cili ju ka
dhėnė gjithė kėto mirėsi, tė cilat janė dhurata mė me shumė
vlerė se ēdo dhuratė tjetėr qė juve mund t'ju jepet nė kėtė
botė.
Pėr kėtė arsye ne na duhet tė mendojmė nė
mėnyrė tė hollėsishme rreth mirėsive qė Allahu ka derdhur
mbi ne. Nė ajetet e Kur'anit, Librit tonė tė Shenjtė, Allahu
ka dhėnė mjaft shembuj pėr ne njerėzit qė tė mendojmė rreth
tyre. Ajeti i mėposhtėm ėshtė njė i tillė:
| 
Në figurën më
sipër, ju mund të shihni brendësinë
e një qelize. Në qendër të qelizës
gjendet bërthama e saj, e cila rrethohet nga
pjesët e tjera të qelizës.
|
Ėshtė fakt nė krijimin e qiejve dhe tė
tokės, nė ndėrrimin e natės e tė ditės, tė anijes qė lundron
nė det qė u sjell dobi njerėzve, nė atė shi qė e lėshon
Allahu prej sė larti e me tė ngjall tokėn pas vdekjes sė
saj dhe pėrhap nė tė nga ēdo lloj gjallese, nė qarkullimin
e erėrave dhe reve tė nėnshtruara ndėrmjet qiellit dhe tokės,
(nė tė gjitha kėto), pėr njė popull qė ka mend ka argumente.
(Sure El-Bekare: 164)

Nė kėtė libėr ne do tė mendojmė rreth trupave
tanė. Ne do tė shohim se sa nė mėnyrė tė pėrkryer dhe tė
menduar nė hollėsi ėshtė krijuar trupi i njeriut nga Allahu.
Pasi tė keni lexuar librin ju do ta doni Allahun akoma mė
shumė dhe do ta falenderoni Atė. Ju do tė ēuditeni me neglizhencėn
e madhe tė njerėzve qė ju rrethojnė, tė cilėt nuk mendojnė
dhe nuk reflektojnė, dhe do tė jeni tė etur pėr t'u treguar
atyre ēfarė ju dini, nė mėnyrė qė edhe ata tė jenė tė vėmendėshėm
ndaj kėtyre mirėsive.
|