| Humbjet
qė i shkaktuan shkencės pėrpjekjet pėr tė provuar "Evolucionin e Specieve"
Ka miliona gjallesa qė jetojnė nė Tokė tė cilat ndryshojnė nga njėra-tjetra
nė mėnyra tė ndryshme. Marrim pėr shembull kuajt, zogjtė, gjarpėrinjtė,
fluturat, peshqit, macet, lakuriqi i natės, krimbat, milingonat, elefantėt,
mushkonjat, bletėt, delfinėt, yllin e detit, gamiljet
Tė gjitha kėto
forma jete ndryshojnė shumė nga karakteristikat e tyre fizike, mjedisi
ku jetojnė, teknikat e gjuajtjes, taktikat mbrojtėse, mėnyrat e ushqimit,
riprodhimit, etj.
Por, si u krijuan kėto gjallesa?
Ēdokush qė reflekton mbi kėtė pyetje, duke pėrdorur arsyen e tij, do
shikojė se tė gjitha gjallesat janė modeluar, pra krijuar. Ēdo modelim
provon ekzistencėn e njė projektuesi inteligjent qė i ka prodhuar ato.
Gjallesat, ashtu si tė gjithė shembujt e tjerė tė projektimit nė natyrė,
provojnė ekzistencėn e Zotit.

Allahu krijoi secilėn gjallesė nga uji, e prej
tyre ka disa qė ecin rrėshqitas nė barkun e vet, disa qė ecin me tė
dy kėmbėt e disa me katėr kėmbėt. Allahu krijon ēfarė tė dojė, pasi
vėrtet Allahu ka mundėsi pėr ēdogjė. (Sure en-Nur: 45) |

Pėr besimtarėt ekzistojnė argumente nė qiej
dhe nė tokė. Pėr njė popull qė sinqerisht ėshtė i bindur ka argumente
edhe nė krijimin tuaj dhe nė kafshėt e shpėrndara (nėpėr tokė). (Sure
el-Xhathijeh: 3-4) |
Kjo e vėrtetė na ėshtė zbuluar nėpėrmjet Islamit. Nė Kur'an jemi informuar
se si u krijuan gjallesat. Tė gjitha gjallesat janė krijuar nga Zoti nė
mėnyrė tė dallueshme. Zoti, me fuqinė e tij krijuese, tė vetme, dhe me
dije tė pakufizuar, i veshi krijesat me veēori tė ndryshme dhe i komunikoi
kėshtu fuqinė, urtėsinė dhe dijen e Tij tė pafundme njerėzimit. Disa nga
ajetet qė tregojnė krijimin e gjallesave janė:
Nga argumentet e Tij ėshtė krijimi i qiejve dhe i tokės
dhe shpėrndarja e gjallesave nė to dhe Ai me fuqinė e Tij mund t'i bashkojė
kurdo qė tė dėshirojė. (Sure esh-Shura:29)
Allahu krijoi secilėn gjallesė nga uji, e prej tyre
ka disa qė ecin rrėshqitas nė barkun e vet, disa qė ecin me tė dy kėmbėt
e disa me katėr kėmbėt. Allahu krijon ēfarė tė dojė, pasi vėrtet Allahu
ka mundėsi pėr ēdogjė. (Sure en-Nur: 45)
Ai i krijoi qiejt pa shtylla qė i shihni, e nė tokė
vendosi male tė rėnda qė tė mos luajė vendi bashkė me ju e nėpėr tė
shpėrndau nga tė gjitha gjallesat, dhe nga qielli Nė kemi lėshuar shi
e kemi bėrė tė mbijnė nė tokė nga tė gjitha llojet mė tė dobishme. Kjo
ėshė vepėr e krijimit tė Allahut, e mė tregoni pra Mua se ē'krijuan
tė tjerėt pėrveē Tij. Jo asgjė pra, mohuesit janė nė humbje tė pafund.(Sure
Lukman: 10-11)
Pėr besimtarėt ekzistojnė argumente nė qiej dhe nė
tokė. Pėr njė popull qė sinqerisht ėshtė i bindur ka argumente edhe
nė krijimin tuaj dhe nė kafshėt e shpėrndara (nėpėr tokė). (Sure el-Xhathijeh:
3-4)
Duke njohur realitetin e krijimit, shkencėtarėt vendosėn disiplina tė
ndryshme si biologji, anatomi dhe paleontologji. Shkencėtarė tė njohur
si Karl Lineus, i cili e kategorizoi botėn e gjallė duke e ndarė atė nė
klasa dhe qė ėshtė i njohur si "themeluesi i taksonomisė"; Zhorzh Kuvič,
themeluesi i shkencės sė fosileve dhe anatomisė krahasuese; Gregor Mendel,
themelues i gjenetikės i cili zbuloi ligjet e trashėgimisė; apo Luis Agasis
qė ėshtė konsideruar biologu mė i madh amerikan i shekullit tė 19-tė,
tė gjithė kėta e praktikuan shkencėn me pėrkujdesin se tė gjitha gjallesat
ishin krijuar nga Zoti.

Karl Lineus |

Karl Lineus, i cili besonte se Zoti i krijoi
tė gjitha gjallesat, pėr herė tė parė kategorizoi format e jetės nėn
klasa tė ndryshme dhe ishte themelues i taksonomisė. |
Pastaj me prezantimin e teorisė sė evolucionit tė Darvinit, bota e shkencės
u zhyt nė pėrpjekjet pėr tė gjetur se "speciet evoluojnė nga njėra-tjetra".
Kjo endje bėri qė shkencėtarėt tė futin veten nė shumė vėzhgime tė pafrytshme.
Nė gėrmimet e fosileve tė kryera nė tė gjithė botėn shkencėtarėt, kėrkuan
pėr fosile tė formave tė ndėrmjetme qė nuk patėn ekzistuar ndonjėherė
nė histori. Pėr mė tepėr, u ndėrtuan skenarė imagjinarė pėr tė shpjeguar
se si specie tė ndryshme mund tė evoluojnė njėra nga tjetra. Botimet shkencore
i ofruan kėto skenarė dhe detyrimisht iu mėsuan studentėve nė shkollė.

Thėnia se zvarranikėt evoluan nė gjitarė ėshtė
nė kundėrshtim tė plotė me zbulimet shkencore. Provat pėrfshijnė ndryshimet
e qarta ndėrmjet luspave tė zvarranikėve dhe gėzofit tė gjitarėve.
|
Do tė ishte mirė tė shikonim disa nga kėto skenarė pėr tė treguar se
si evolucionistėt pėrdorin shkencėn pėr fantazitė e tyre. Pėr shembull,
historia e mėposhtme u botua nė njė artikull ku flitej pėr shndėrrimin
e zvarranikėve nė gjitarė:
Disa nga zvarranikėt e zonave mė tė ftohta filluan
tė zhvillojnė njė metodė pėr tė mbajtur trupat e tyre ngrohtė. Dalja e
nxehtėsisė sė tyre rritej kur ishte ftohtė dhe kjo humbje nxehtėsie u
zvogėlua kur luspat u bėnė tė vogla dhe me majė duke u shnėrruar kėshtu
nė gėzof. Djersitja ishte gjithashtu njė pėrshtatje pėr tė rregulluar
temperaturėn e trupit, njė mjet pėr tė ftohur trupin me anė tė avullimit
tė ujit, kur kjo ishte e nevojshme. Por aksidentalisht, tė rinjtė e kėtyre
zvarranikėve filluan tė lėpijnė djersėn e nėnės sė tyre pėr t'u ushqyer.
Disa gjendra tė djersės filluan tė nxjerrin njė sekrecion gjithnjė e mė
tė pasur i cili eventualisht u kthye nė qumėsht. Pra, tė rinjtė e kėtyre
gjitarėve tė hershėm kishin njė fillim mė tė mirė jete.20

Puplat e zogjve, qė janė krejtėsisht tė ndryshme
nga luspat e zvarranikėve, janė tė pajisura me veti shumė komplekse
qė bėjnė tė mundur fluturimin e zogjve. |
Pėr tė vėrtetuar kėtė hipotezė evolucionare ishte e nevojshme tė vėrtetoje
shkencėrisht ngjarjet e pamundura si shndėrrimi i djersės nė qumėsht apo
i luspave nė gėzof. Realisht, asnjė nga kėto shndėrime mund tė vėrtetohet.
Sė pari, ėshtė e pamundur qė qumėshti i nėnės, i cili pėrmban ēdogjė qė
ka nevojė njė foshnje, tė ketė prejardhur nga "djersa", siē citohet mė
sipėr. Qumėshti i nėnės ėshtė njė substancė e rregullueshme posaēėrisht
sipas nevojave tė fėmijės dhe ndryshon nė ēdo fazė sipas njė plani tė
caktuar. Ēdogjė qė ka nevojė fėmija gjendet nė qumėshtin e nėnės nė momentin
kur ajo gjė nevojitet. Pėr shembull, dita qė fėmija ka nevojė pėr kalium
ėshtė e njėjtė me ditėn kur qumėshti i nėnės ėshtė i pasur me kalium.
Kjo vlen pėr tė gjitha materialet e tjera qė fėmija ka nevojė gjatė zhvillimit
tė tij. Ėshtė padyshim e pamundur qė njė ushqim i tillė tė jetė formuar
nga rastėsi tė pandėrgjegjshme.
Sipas tė njėjtės logjikė, pėrbėrėsja tjetėr e thėnies sė mėsipėrme, historia
e "evolucionit tė luspave tė zvarranikėve nė gėzof", ėshtė nė kundėrshtim
tė plotė e tė qartė me faktet shkencore. Luspat dhe gėzofi kanė struktura
krejtėsisht tė ndryshme:
1. Gėzofi ėshtė folikular, qė do tė thotė se ai del nga njė qeskė. Luspat,
nga ana tjetėr, janė struktura tė sheshta tė futura nė lėkurė. Pėrveē kėsaj
luspat zhvillohen, rriten dhe bien nė njė mėnyrė krejt tė ndryshme nga gėzofi.
Pėrfundimisht, ato s'kanė asgjė tė pėrbashkėt.
2. Nuk ka asnjė provė shkencore qė sugjeron se gėzofi evoluoi nga luspat.
Evolucionistėt nuk kanė provė fosilesh qė vėrteton kėtė prandaj edhe nuk
mund tė paraqesin njė mekanizėm logjik pėr tė argumentuar kėtė transformim.

Alan Feduēa |
Transformimi imagjinar i zvarranikėve nė gjitarė nuk ėshtė "pėrralla"
e vetme joshkencore. Ēdo evolucionist ka njė "variant" tė tijin. Njėsoj,
janė ndėrtuar shumė skenarė qė tregojnė se si dinozaurėt evoluan nė zogj.
Njė nga kėto skenarė tregon se si disa dinozaurė filluan tė fluturojnė
ndėrsa pėrpiqeshin tė kapnin miza. Njė tjetėr parashtron se dinozaurėt
i zhvilluan krahėt kur kėrcenin nga njė pemė nė tjetrėn. Pra, shkenca
"u mėsua sė provuari" kėto skenarė qė dilnin nga imagjinata e evolucionistėve.
Kėshtu njė numėr i madh shkencėtarėsh kreu kėrkime se si dinozaurėt filluan
tė fluturonin ndėrsa ata vraponin apo kėrcenin nė degėt e pemėve dhe gjithashtu
kaluan vite tė tėra pėr tė treguar se si luspat u shndėrruan nė pupla.
Evolucionisti dhe ornitologu i shquar Alan Feduēa ėshtė njė nga kėta shkencėtarė,
i cili kaloi jetėn e tij duke punuar mbi kėtė temė. Ndėrsa shpenzoi 25
vjet pėr tė kėrkuar njė lidhje ndėrmjet dinozaurėve dhe zogjve, Feduēa
na ofron rrėfimin e mėposhtėm:
Epo, unė studiova kafkat e zogjve pėr 25 vjet dhe
nuk shoh asnjė lloj ngjashmėrie. Thjesht nuk e shoh
Origjina teropode
e zogjve, sipas meje, do tė jetė zhgėnjimi mė i madh i paleontologjisė
sė shekullit tė 20-tė .21
Skenarėt evolucionistė nuk mbarojnė kėtu. Ashtu siē
e pranon dhe paleontologu evolucionist Dr. Kolin Petėrson, "Ka
pasur njė morģ tė pahijshme tregimesh, njėra mė fantazioze se tjetra,
se kush ėshtė nė tė vėrtetė natyra e asaj historie [e jetės]"22
Evolucionistėt gjithashtu vunė pėrpara thėnien fantastike se gjitarėt
detarė si balenat dhe delfinat evoluan nga arinjtė qė pėlqenin tė notonin.
Pėr mė tepėr, pėr tė pasur njė bazė pėr kėtė skenar, ata kanė prodhuar
teori rreth krijesave gjysėm-ari/gjysėm-balenė, madje edhe kanė fabrikuar
histori pėr "balena qė ecin".

Evolucionistėt pohojnė se kėmbėt e pėrparme
tė disa dinozaurve u transformuan nė krahė ndėrsa ata kapnin insekte.
Evolucionistėt nuk hezitojnė tė nxjerrin teori tė tilla imagjinare
dhe sidomos absurde. |
Evolucionistėt janė tė lirė tė ėndėrrojnė dhe tė besojnė
ēfarėdolloj skenari qė tė duan. Problemi i vėrtetė ėshtė se ata harxhojnė
burimet dhe kohėn e botės shkencore nė shpresėn pėr tė provuar kėta skenarė.
Pėr kėta skenarė evolutivė u shpreh dhe njė tjetėr shkencėtar evolucionist
i njohur, Pier Pol Grasč, "Nuk ka ndonjė ligj qė flet kundėr ėndėrrimit
me sy hapur, por shkenca nuk duhet tė jepet pas tij."23
Shkenca do vazhdojė tė kapet mė kot pas kėtyre miteve pėrsa kohė shkencėtarėt
i bazojnė studimet e tyre mbi hipoteza tė pasakta si Darvinizmi. Njohja
e realitetit tė krijimit, nga ana tjetėr, do t'i japė fund tė gjithė kėtyre
endjeve tė kota tė cilat pengojnė pėrparimin e shkencės. Siē e kemi pėrmendur
dhe mė parė, tė gjitha krijesat u krijuan nga Zoti individualisht. Karakteristikat
e tyre fizike, mėnyrat e tė ushqyerit, teknikat e tė gjuajturit, taktikat
mbrojtėse, mbrojtja e tė vegjėlve tė tyre, etj, tė gjitha kėto reflektojnė
harmoni perfekte. Nuk ka arsye tė thuash dhe tė pėrpiqesh tė provosh se
kėto harmoni mund tė kenė ardhur rastėsisht. Kjo pėrsosshmėri nuk mund
tė jetė krijuar kėshtu; ajo ka lindur vetėm nga fuqia dhe kontrolli i
Zotit tonė, Krijuesit tė Gjithpushtetshėm. Prandaj do tė ishte shumė mė
e vlefshme tė hetoje realitete tė vėrtetueshme dhe detajet e tyre, sesa
tė prodhosh skenarė tėrėsisht imagjinarė. Ē'ėshtė mė e rėndėsishme, kėrkime
tė tilla do tė na ndihmonin tė njihnim mė mirė Zotin, tė Gjithfuqishmin,
i Cili krijoi njerėzit dhe gjithė universin nga asgjėja.
Rruga pa krye e teorisė sė mutacionit
Njė rrjedhim tjetėr i teorisė sė evolucionit, e cila ka shpenzuar kohėn
e shkencės, ishte ndjekja e kotė pas "mutacioneve tė dobishme". Mutacionet
janė ndryshime qė ndodhin nė kodin gjenetik tė njė organizmi si efekt
i rrezatimit apo kimikateve. Edhe pse evolucionistėt pohojnė se gjallesat
evoluan nga mutacionet, mutacionet janė pothuajse gjithmonė tė dėmshme
dhe nuk kanė efekt tjetėr pėrveē shkaktimit tė ērregullimeve nė organizėm.
Rrjedhja radioaktive nė Ēernobil ėshtė njė tregues i efekteve tė dėmshme
tė mutacionit. Si pasojė e kėsaj katastrofe, shumė njerėz vuajnė nga sėmundje
tė tilla si leuēemia apo jonormalitete nė lindje.
Pavarėsisht nga efektet negative tė mutacionit, neo-Darvinizmi ka parashtruar
dy "mekanizma evolucionarė" njė prej tė cilėve ėshtė mutacioni. Prandaj
shkencėtarėt u pėrpoqėn tė provojnė se mutacionet mund tė krijojnė efekte
tė dobishme tek gjallesat. Megjithatė, siē e kemi shpjeguar mė lart, mutacionet
janė gjithnjė tė dėmshme dhe nuk ėshtė parė kurrė tė ketė pasur ndonjė
efekt evolutiv.
Evolucionistėt ndėrtuan modele artificialė mutacioni dhe punuan pėr dekada
pėr tė vėzhguar njė mutacion tė dobishėm. Pėr shembull, mizat e frutave
iu nėnshtruan disa herė mutacionit me shpresėn se ato mund tė jepnin njė
"mutacion qė pėrmirėsonte kodin gjenetik". Rezultati ishte njė dėshtim
total. Evolucionisti Majkėll Pitman bėri shėnimet e mėposhtme rreth eksperimenteve
tė gjera, por pa rezultat, mbi mutacionet:
 |

Eksperimentet mbi mutacionin e kryera nė mizat
e frutave pėr dekada, nuk nxorrėn as edhe njė mutacion dobiprurės.
Kjo ėshtė vetėm njė nga pėrpjekjet e pashpresa tė evolucionistėve
nė kėrkim tė mutacioneve tė dobishme. |

Ky ērregullim fizik ėshtė njė shembull i efekteve
tė dėmshme tė mutacionit. Mutacioni i rastėsishėm shkakton vetėm
dėm nė njė strukturė perfekte. |
Morgan, Goldshmit, Myler dhe gjenetistė tė tjerė i kanė
trajtuar mizat e frutave nė kushte ekstreme tė tė nxehtit, tė ftohtit,
dritės, errėsirės dhe trajtime tė tjera me kimikate dhe rrezatim. U prodhuan
praktikisht tė gjitha llojet e mutacioneve. Evolucion i bėrė nga njeriu?
Nė tė vėrtetė, jo: Pak nga pėrbindėshat e gjenetistėve mundėn tė mbijetonin
jashtė enėve ku kishin ardhur nė jetė. Praktikisht, mutantėt ngordhin,
janė sterilė ose priren tė egėrsohen.24
Evolucionisti i famshėm Gordon Teilor gjithashtu citoi se 50 vjet u
humbėn pėr eksperimentet e mutacioneve.
Nė tė gjitha qindra eksperimentet mbi mizat tė kryera
nė mbarė botėn pėr mė shumė se 50 vjet, nuk ėshtė parė tė zhvillohet
asnjė specie e re
. madje as edhe njė enzimė e re.25
Diskutimet evolucionare nė fusha tė tjera tė shkencės nuk kanė qenė ndryshe
nga ky. Pavarėsisht, evolucionistėt mbrojnė Darvinin dhe pastaj i paraqesin
kėmbėnguljet e tyre si "kėmėbėngulje shkencore". Por ajo qė ata
praktikojnė nuk ėshtė kėmbėngulje shkencore, por rezistencė ndaj shkencės.
Pengesa prej mbetjeve fosile

Riēard Likei dhe Alan Uolker. Dy shkencėtarė
tė cilėt kanė kėrkuar shenjat e evolucionit nė fushėn e paleontologjisė
me vite tė tėrė pothuajse gjatė gjithė jetės sė tyre. Tė dy kėta shkencėtarė
nuk kanė mundur tė gjejnė atė qė po kėrkonin. |
Njė shembull tjetėr i humbjes sė kohės qė teoria e evolucionit i shkaktoi
shkencės ėshtė qorrsokaku ku u fut paleontologjia. Nuk ka dyshim se studimet
paleontologe janė esenciale nė sqarimin tonė rreth historisė sė jetės
nė tokė. Por konceptet e gabuara tė teorisė sė evolucionit patėn njė efekt
negativ nė kėrkimet e fosileve dhe i ēuan nė rrugė tė shtrembėr shkencėtarėt.
Veēanėrisht, disa paleontologė hasėn mjaft vėshtirėsi nė investigimin
e "origjinės sė njeriut": tė gjitha kėrkimet pėr tė zbuluar njė krijesė
gjysėm-majmun/gjysėm-njeri kanė qenė njė harxhim kohe i vėrtetė.
Duhet tė pėrmendet se gėrmimet e fosileve kryhen nė kushte shumė tė vėshtira
dhe nevojitin buxhet tė madh. Gėrmimet e bėra nė njė shekull e gjysėm
nė rajone tė tilla si shkretėtira afrikane nga skuadra tė mėdha kėrkuesish,
duke i mbajtur kampet pėr muaj tė tėrė nėn diellin pėrvėlues dhe me buxhet
qė shkonte nė biliona dollarė, nuk kanė paraqitur rezultate konkrete.
Kėrkuesi i njohur i fosileve Riēard Likei dhe shkrimtari i famshėm i shkencės
Roxher Ljuin bėnė komentet e mėposhtme rreth mosrezultateve tė studimeve
tė tyre:
Nėse dikush do vendoste nė njė dhomė tė gjitha mbetjet
fosile tė zbuluara deri tani tė paraardhėsve tanė qė jetuan le tė themi
nga njė deri nė pesė milion vjet mė parė, atij do t'i duheshin afėrsisht
dy tavolina mbi tė cilat t'i shpėrndajė ato. Madje, nėse nuk do bėhej
dot kjo, njė kuti e gjėrė kėpucėsh do ishte mėse e mjaftueshme pėr tė
mbartur tė gjitha gjetjet fosile tė hominidėve tė periudhės ndėrmjet
6 deri 15 milion vjet mė parė!26

"Gėrmimet e kryera pėr tė gjetur shenjat e evolucionit"
nė shkretėtirat Afrikane nėn diellin pėrvėlues, me buxhete prej miliona
dollarėsh, kanė dalė tė tėra pa rezultate dhe sidomos tė kota. Evolucionistėt,
tė cilėt nuk donin tė shihnin pėrpjekjet e tyre tė iknin dėm, nė dėshpėrim,
iu dorėzuan "mashtrimit". |
Tė gjitha kėto ishin njė shpenzim i kohės, njohurive, punės, parave dhe
burimeve, gabimisht tė kryera nėn emrin e "shkencės". Nė mbarė botėn,
qindra universitete, institucione dhe organizata shkencore, miliona shkencėtarė,
instruktorė e studentė, laboratorė, teknikė, pajisje teknike dhe burime
tė panumėrta janė sakrifikuar nė shėrbim tė njė thėnieje tė rremė. Rezultati
i fundit ėshtė me pak fjalė asgjė dhe pėr mė tepėr zbulime tė reja vazhdojnė
tė shfaqin falsitetin e hipotezės sė evolucionit. Shkencėtari evolucionist
S. J. Xhons shpjegon nė njė artikull tė publikuar nė revistėn Natyra studimin
e kėrkimeve fosile rreth origjinės sė njeriut:
Paleoantropologjistėt duket se po kompensojnė mungesėn
e fosileve me njė furi tė tepruar dhe kjo duhet tė jetė shkenca e vetme
nė tė cilėn ėshtė akoma e mundur tė bėhesh i famshėm vetėm duke dhėnė
njė opinion. Siē mund tė thoshte njė cinik, nė paleontologjinė njerėzore
konsensusi varet nga ai qė bėrtet mė shumė.27
Humbjet qė i shkaktuan shkencės ata qė mohojnė "Modelimin
Perfekt nė natyrė"
Tė mohosh faktin e krijimit, pra "modelimin" nė natyrė, aktualisht do
tė thotė tė pengosh kėrkimin shkencor. Njė shkencėtar, qė ėshtė i kujdesshėm
ndaj ekzistencės sė njė pėrcaktimi nė natyrė, i merr pėrsipėr studimet
e tij me qėllimin e vėzhgimit tė kėtij projektimi dhe shkaqet e tij. Kurse
njė evolucionist nuk do mund tė ketė kėtė qėllim pasi ai e konsideron
natyrėn si njė grumbull i paqėllimshėm lėnde.
Fizikanti dhe filozofi amerikan Uilliam Dembski ėshtė njė shkencėtar
tjetėr qė pranon se ka njė "modelim" nė natyrė. Dembski citon se kėndvėshtrimi
evolucionar, duke mohuar ekzistencėn e njė qėllimi nė natyrė, e lė prapa
pėrparimin shkencor. Si shembull pėr kėtė ai i referohet termit "ADN e
pavlefshme" tė evolucionistėve. (Sipas njė hipoteze tė shkencėtarėve evolucionistė
nė kėtė pėrfshihen pjesė tė ADN-sė qė nuk pėrmbajnė ndonjė informacion
gjenetik dhe si rrjedhim nuk ka ndonjė funksion tė dukshėm gjenetik).
Dembski komenton:
Modelimi nuk ėshtė njė frenues i shkencės. Nė tė vėrtetė modelimi
mund tė nxisė kėrkimet ku pėrafrimet tradicionale evolucioniste i pengojnė
ato. Konsideroni termin "ADN e pavlefshme". Kuptohet se nė kėtė term
ėshtė idea se, meqė bashkėsia e gjeneve tė njė organizmi ėshtė krijuar
nėpėrmjet njė procesi tė gjatė, jodirekt, evolucionar, atehėrė kėto
gjene janė njė bashkim pjesėsh nga e cila vetėm njė pjesė e kufizuar
ėshtė e rėndėsishme pėr organizmin. Pra nga pikėpamja evolucioniste
duhet tė presim njė sasi ADN-je tė padobishme. N.q.s., nga ana tjetėr,
organizmat modelohen, ne duhet tė presim sa mė shumė ADN funksionante.
Dhe vėrtetė, gjetjet e fundit pohojnė se ta pėrcaktosh ADN-nė si tė
pavlefshme kjo thjesht mbulon mangėsinė e njohurive tona rreth funksionimit
tė saj. Pėr shembull, nė njė artikull tė kohėve tė fundit tė Gazetės
sė Biologjisė Teorike, Xhon Bodnar pėrshkruan se si "AND-ja jokoduese
nė gjenet eukariote kodon njė gjuhė qė programon rritjen dhe zhvillimin
e organizmit." Modelimi i nxit shkencėtarėt tė kėrkojnė funksionin ndėrsa
evolucioni bėn tė kundėrtėn
Tė pranosh modelimin brenda shkencės, kjo vetėm mund tė pasurojė iniciativėn
shkencore. Tė gjitha mjetet e vėrteta dhe tė provuara tė shkencės do
mbeteshin tė pacėnuara. Por modelimi shton edhe njė mjet tjetėr nė shportėn
e mjeteve shpjeguese tė shkencėtarit. Pėr mė tepėr, modelimi zhvillon
njė bashkėsi tė tėrė pyetjesh mbi kėrkimin shkencor. Sapo tė pranojmė
se diēka ėshtė modeluar, ne do duam tė dimė si ėshtė prodhuar ajo, nė
ē'shtrirje ky projekt ėshtė mė optimal dhe kush ėshtė qėllimi i tij..28

Pėrbėrja komplekse e ADN-sė, ku secila veēori
e saj ka njė qėllim specifik, tregon se ADN-ja ėshtė krijuar. |
Padyshim, pranimi i faktit se gjallesat janė krijuar nga Zoti hap horizonte
tė reja tė shkencės si dhe ndihmon tė kuptosh mė mirė natyrėn.

Vetitė komportamentale tė bletėve janė aq komplekse
saqė shkencėtarėt i kanė zbuluar arsyet e kėsaj sjelljeje vetėm kohėt
e fundit. |
Megjithatė, shkencėtarėt materialistė duke mohuar fuqinė krijuese tė
Zotit thonė se tė gjitha format e jetės nė natyrė erdhėn si rezultat i
ngjarjeve tė rastėsishme. Sipas tyre ekzistenca e "modelimeve jonormale"
apo i "produkteve tė panevojshme" ėshtė mėse normale nė njė univers qė
ėshtė rezultat i rastėsive. Gjatė viteve kjo pikėpamje ka shkaktuar njė
interpretim jo tė duhur tė shumė tė dhėnave shkencore dhe parandaloi zbulimin
e shumė fakteve tė reja. Pėr shembull, njė shkencėtar materialist duke
ekzaminuar njė pupėl, qė ka gjetur nė natyrė, dhe duke parė strukturėn
asimetrike tė puplės, vendos se ajo ka njė formė tė shtrembėr pasi ajo
u krijua rastėsisht. Si rrjedhim ai nuk e ndjen tė nevojshme tė studiojė
natyrėn asimetrike tė puplės. Pėr njė shkencėtar qė beson se Zoti krijoi
ēdo formė jete pėr njė shkak tė caktuar dhe me njė modelim perfekt, vetia
e asimetrisė tė puplave tė zogjve ėshtė njė trajtim i rėndėsishėm qė ia
vlen tė ekzaminohet. Njė shkencėtar qė fillon punėn e tij me kėto prirje
do zbulojė se forma asimetrike e puplave tė zogjve ėshtė e nevojshme pėr
fluturimin dhe se zogjtė me pupla simetrike nuk janė nė gjendje tė fluturojnė.
Shembuj tė tillė janė tė zakonshėm nė botėn e shkencės.
Shkencėtarėt qė studiuan bletėt patėn njė eksperiencė tė ngjashme. Disa
shkencėtarė, pasi llogaritėn kėndet e hojeve tė koshereve, panė se kėndet
e dy dhomėzave ngjitur ndryshonin nga kėndi optimal me 0.020. (Matjet
treguan se kėndet e formuara nga bletėt janė 109.28 dhe 70.32 gradė. Nga
llogaritje shumė tė ndėrlikuara, u pėrcaktua nga matematicieni Kėnig se
kėndet optimalė pėr kėtė qėllim duhet tė ishin 109.26 dhe 70.34 gradė.)
Shkencėtarėt qė punuan mbi kėtė temė arritėn nė pėrfundimin se bletėt
gabonin me kėtė fraksion tė minutit. Matematicieni skocez Kolin Meklorin
(1698-1746), i pakėnaqur nga ky shpjegim, vendosi tė kryente vetė njė
vėzhgim tė ri dhe tė detajuar mbi ēėshtjen. Ai tregoi se, si pasojė e
njė gabimi tė lehtė shtypi tė tabelave logaritmike, rezultati i pėrftuar
mė parė ndryshonte me saktėsisht dy minuta tė kėndit.29
Kėshtu u zbulua se bletėt e kishin llogaritur kėndin optimal saktėsisht,
dhe jo shkencėtarėt!
Njė person qė njeh faktin se Zoti i krijoi tė gjitha gjallesat nė njė
formė perfekte nuk supozon kurrė se ka njė jonormalitet nė modelimin e
njė objekti nė natyrė. Ai di se ēdo detaj ėshtė krijuar nga Zoti pėr njė
arsye tė caktuar.
Njė keqkuptim tjetėr, pasojė e shkencėtarėve qė nuk besojnė nė krijimin
e Zotit, ka tė bėjė pėrsėri me bletėt. Numri i 12 tetorit 1996 tė revistės
Shkencėtari i Ri pėrmban njė fragment nga Ben Kristėll ku ai aprovon se
bletėt i rrahin flatrat e tyre mė tepėr se ē'duhet dhe kėshtu fluturimi
i tyre ėshtė jorendimentar. Sipas kėtij artikulli bletėt i rrahin flatrat
herė shpejt e herė mė ngadalė por duke fluturuar me tė njėjtėn shpejtėsi,
dhe kėshtu ato harxhojnė energji kur i rrahin mė shpejt. Sipas autorit,
ky ishte njė gabim nė modelim.
Njė skuadėr e Universitetit tė shtetit tė Arizonės e udhėhequr nga Xhon
Herrison, ka botuar tek Shkenca (1996, vėll. 274, f. 88) gjetjet kėrkimore
qė sugjerojnė se ka arsye tė vlefshme nė ndryshimin e frekuencave tė rrahjes
sė flatrave tė bletėve. U matėn temperatura e trupit tė bletės, shpejtėsia
e rrahjes sė flatrave dhe shpejtėsia e ndryshimit tė metabolizmit tė saj
duke ndryshuar temperaturėn e ambjentit. Me rritjen e temperaturės nga
20°C nė 40°C, frekuenca e rrahjes zvogėlohej. Kėrkimet zbuluan se bletėt
i rrahin flatrat e tyre mė ngadalė nė mot tė ngrohtė ndėrsa mė shpejt
nė mot tė ftohtė. Por, nuk kishte ndryshim nė shpejtėsinė e tyre tė fluturimit.
Ato e mbanin ngrohtė trupin e tyre duke pėrdor energjinė e ēliruar nga
rrahja mė frekuente e flatrave. Si pėrfundim u zbulua se flatrat e bletėve
kishin njė funksion tė dyfishtė: fluturimin dhe gjenerimin e nxehtėsisė.
Njė shtrembėrim tjetėr i parashtruar nga shkencėtarėt evolucionistė,
qė nuk besojnė se Zoti krijoi gjallesat pėrsosmėrisht nė formėn e tyre,
ėshtė falsiteti i "organeve rudimentare". Evolucionistėt, sipas tė cilėve
tė gjitha gjallesat evoluan rastėsisht nga njė paraardhės, besojnė se
ekziston njė numėr "organesh jo-funksionale" nė trupin e njeriut, tė trashėguar
nga paraardhėsit, tė cilėt janė bėrė rudimentare me kalimin e kohės meqė
nuk pėrdoreshin mė. Shkencėtarėt qė nuk besojnė nė aftėsinė krijuese tė
Zotit, i shkaktuan njė hutim tė dėmshėm studimit tė kėtyre organeve, qė
ata i konsideruan si mosfunksionalė. Me pėrparimin e shkencės u kuptua
se kėto organe, nė fakt janė vitale pėr trupin e njeriut. Pakėsimi gradual
i listės sė gjatė tė organeve rudimentare tė evolucionistėve ishte treguesi
mė i mirė se sa e metė ishte kjo premisė, e cila pengoi pėrparimin e shkencės.
Vetė njė evolucionist, S. R. Skading, e diskutoi kėtė fakt nė artikullin
e tij tė titulluar "Mund tė jenė organet rudimentare provė e evolucionit?",
i botuar nė revistėn Teoria Evolucionare:
Meqė ėshtė e pamundur tė identifikosh qartėsisht
struktura tė padobishme dhe meqė struktura e argumentit nė fjalė nuk
ėshtė e vlefshme shkencėrisht, unė arrij nė pėrfundimin se "organet
rudimentare" nuk paraqesin provė specifike pėr teorinė e evolucionit.30
Lista e organeve rudimentare e kompiluar nga anatomisti gjerman R. Viders'haim
nė vitin 1895 pėrbėhej nga afėrsisht 100 organe, pėrfshirė apandesitin
dhe kėrbishtin. Me zhvillimin e shkencės numri i organeve nė kėtė listė
u zvogėlua gradualisht dhe u zbulua se kėto organe nė fakt kishin funksione
shumė tė rėndėsishme nė trupin e njeriut. Pėr shembull, u zbulua se apandesiti,
qė supozohej tė ishte "organ rudimentar", nė tė vėrtetė ishte njė organ
limfoid qė parandalonte infeksionet nė trup. Gjithashtu u zbulua se bajamet
nė fyt, tė pėrfshira edhe kėto nė listė, kishin njė rol mbrojtės tė fytit
kundėr infeksioneve, sidomos deri nė adoleshencė. U gjet se kėrbishti,
i ndodhur nė fund tė kollonės vertebrale, mban kockat rreth komblikut
dhe ėshtė pika mbajtėse e disa muskujve tė vegjėl. Nė vitet nė vijim u
kuptua se timusi nxit sistemin imunitar nė trupin e njeriut duke aktivizuar
qelizat T, gjendra e epifizės ėshtė e nevojshme pėr sekretimin e disa
hormoneve tė rėndėsishme dhe u zbuluan dhe funksionet e shumė organeve
tė tjera tė supozuara jo-funksionante. Pala gjysėm-hėnore e syrit, qė
konsiderohej si rudimentare nga Darvini, nė fakt shėrben pėr pastrimin
dhe lubrifikimin e vetullave.
Tė gjitha kėto shembuj ēojnė tek njė fakt: qė kėrkimi shkencor tė jetė
efektiv dhe i shpejtė, duhet qė ai tė bazohet mbi njė kusht paraprak.
Zoti krijoi ēdogjė pėr njė arsye tė caktuar me njė modelim tė pametė dhe
tė paimitueshėm. Prandaj, qėllimi i vėzhgimit tė natyrės nga njė shkencėtar
duhet tė jetė zbulimi i detajeve nė kėtė pėrsosmėri tek tė gjitha gjėrat
dhe eksplorimi i arsyeve tė fshehura nė ēdo fenomen me tė cilin ndeshet.
Efekti negativ mbi shkencėtarėt evolucionistė dhe ateistė i
njohjes sė faktit se pėrpjekjet e tyre ishin tė kota
Nė fakt, kryerja e kėrkimeve dhe studimeve tė zgjeruara tė hipotezave
falso dhe jorezultative, ėshtė gjithashtu njė humbje emocionale pėr shkencėtarėt
evolucionistė. Kur ata arritėn nė pėrfundimin se shumica e kėrkimeve tek
tė cilat ata pėrkushtuan jetėt e tyre ishin tė kota dhe tė padobishme,
u dėshpėruan shumė..
Tė kryesh kėrkime shkencore nevojitet disiplinė e madhe dhe vetėsakrifikim.
Tė bėjnė eksperimente dhe vėzhgime nė laborator pėr njė premisė qė e dinė
se nuk do t'i ēojė gjėkundi dhe tė zbulosh se ėshtė e vėrtetė krejt e
kundėrta e hipotezės qė duan tė provojnė, ėshtė padyshim mėrzi e madhe
pėr shkencėtarė tė tillė.
Nė librin e tij, Kutia e Zezė e Darvinit, ku shpjegohet mosvlershmėria
shkencore e Darvinizmit, biokimisti i njohur amerikan Majkėll Behe pėrshkruan
psikologjinė e shkencėtarėve evolucionistė pėrballė realitetit tė dukshėm
tė "modelimit" nė qelizat e gjalla:
Nė katėr dekadat e fundit biokimia moderne ka zbuluar sekretet e qelizės.
Pėrparimi u arrit me vėshtirėsi. U deshėn dhjetra mijėra njerėz qė t'i
pėrkushtonin pjesėn mė tė mirė tė jetės sė tyre punės sė vazhdueshme nė
laborator
Rezultati i kėtyre pėrpjekjeve tė pėrbashkėta pėr tė hetuar
mbi qelizėn - tė vėzhgosh jetėn nė nivel molekular - ėshtė njė thėrritje
e qartė e me zė tė lartė e "modelimit!" Ky rezultat ėshtė aq i pastėr
dhe i kuptimtė saqė mund tė renditet ndėr ngjarjet mė tė mėdha tė historisė
sė shkencės. Ky triumf i shkencės duhet tė provokojė britmėn "Eureka!"
nga dhjetė mijė zėra.
Por kjo nuk ndodhi, madje as duartrokitje nuk u dėgjuan.
Pėrkundrazi, njė heshtje e ēuditshme, e ndrojtur, rrethon tė gjithė
kompleksitetin e qelizės. Kur hapet kjo temė nė publik, kėmbėt fillojnė
disi tė dridhen dhe frymėmarrja shtohet. Veēmas, njerėzit janė mė tė
qetė; shumė prej tyre e pranojnė ēfarė ėshtė evidente por pastaj ulin
shikimin, tundin kokėn dhe e anashkalojnė. Pse komuniteti shkencor nuk
e pėrqafon me zell zbulimin e tij shokues? Pse vėzhgimi i modelimit
mbahet me doreza intelektuale? Dilema ėshtė se ndėrsa njėra anė e ēėshtjes
emėrtohet modelim inteligjent, ana tjetėr duhet tė emėrtohet Zot.31
Disa evolucionistė nė komunitetin shkencor e kanė pranuar se vuajnė
prej kėtij dėshpėrimi. Pėr shembull, paleontologu evolucionist, Dr. Kolin
Petėrson, paleontologu kryesor i Muzeut Britanik tė Historisė Natyrore
dhe autor i librit Evolucioni, bėri komentet e mėposhtme tė famshme me
rastin e hapjes sė Muzeut tė Historisė Natyrore tė Nju Jorkut:
Pyetja ėshtė: A mund tė mė thuash ndonjė gjė qė di
rreth evolucionit, ndonjė gjė qė tė jetė e vėrtetė? E kam bėrė kėtė
pyetje para stafit tė gjeologjisė tė Muzeut Mineral tė Historisė Natyrore
dhe gjithēka mora si pėrgjigje ishte heshtje
Pastaj u pėrmenda dhe
kuptova se gjatė gjithė jetės time jam mashtruar duke e marrė evolucionizmin
si njė tė vėrtetė tė mirėqenė. 32
Nė tė njėjtin fjalim, Petėrson gjithashtu citoi:
Njė nga arsyet qė kam filluar tė kem kėtė qėndrim
anti-evolucionar, ose mė mirė ta quajmė njė qėndrim jo-evolucionar,
ishte kur vitin e kaluar kuptova papritmas se kisha mbi njėzet vjet
qė mendoja se punoja pėr evolucionin, nė njėfarė mėnyre. U zgjova njė
mėngjes, diēka kish ndodhur natėn dhe mė shokoi fakti se kisha punuar
mbi njėzet vjet dhe nuk kishte asgjė pėr tė cilėn tė kisha dijeni. Ėshtė
tronditje e vėrtetė tė mėsosh qė dikush mund tė jetė pėr njė kohė kaq
tė gjatė i ēorientuar. 33
Evolucionisti, Dr. N. Heribert Nilson, Drejtor i
Institutit Botanik i Universitetit Lund, Suedi, pranoi se kish harxhuar
mbi 40 vjet pėr asgjė, duke shtuar: "Pėrpjekjet e mia 40 vjeēare pėr
tė treguar evolucionin nėpėrmjet njė eksperimenti dėshtuan plotėsisht."34

Shumė prej pėrpjekjeve tė gjera tė shkencėtarėve
evolucionistė kanė qenė tė pavlera. Ky pėrfundim padyshim ka bėrė
qė shumė shkencėtarė tė humbin entuziasmin e tyre pėr kėrkime. |
Kėta shembuj individualė tregojnė si ka vuajtur shkenca duke ndjekur
njė teori false. Pėr dekada njohuritė, koha, energjia, puna, laboratorėt,
asistentėt dhe burimet financiare tė mijėra shkencėtarėve kanė humbur
nė njė pėrpjekje tė shtirur pėr tė mbėshtetur mitin e evolucionit.
Ē'ėshtė mė interesante, jo vetėm evolucionistėt e ditėve tona por edhe
vetė Ēarls Darvin, themeluesi i teorisė, shpesh shqetėsohej se mos "shpenzonte
kot kohėn e tij" dhe se "nė fund do zhgėnjehej". Darvini fliste shpesh
pėr shqetėsimet e tij mbi kėtė pikė nė letrat qė i dėrgonte miqve tė tij
ose nė artikujt e tij. Nė njė prej tyre ai pohoi se nuk ka prova nė natyrė
qė tė mbėshtesin teorinė ė tij:
E gjithė natyra ėshtė kapriēoze dhe nuk do bėjė atė
qė do doja unė.35
Mungesa e vetėbesimit tė Darvinit manifestohet edhe nė fjalėt e tij tė
mėposhtme:
Sidoqoftė, dyshoj nėse puna ime (shkrimi i Origjina
e specieve) ia vlente harxhimin e gjithė asaj kohe.36

Duke thėnė, "Dyshoj nėse kjo vepėr ia vlente
harxhimin e kaq shumė kohe", Darvini tregon mungesėn e besimit tė
tij pėr tė provuar teorinė e evolucionit. |
Qartė, nėse njė teori false mbrohet vetėm pėr arsye ideologjike, ajo
shkakton edhe mjerim dhe dėshpėrim mes propozuesve tė saj. Tė tilla janė
pasojat e paevitueshme tė vendosjes sė shkencės drejt rrjedhės sė gabuar.
Humbjet qė i shkaktuan shkencės mashtrimet e evolucionistėve
Meqė evolucionistėt nuk ishin nė gjendje tė gjenin prova pėr tė mbėshtetur
teorinė e tyre, ata herė pas here mashtronin njerėzimin duke shtrembėruar
gjetjet e tyre shkencore. Nga mashtrimet mė tė famshme ka qenė skandali
i "Njeriut tė Piltdaun-it". Nė pamundėsi tė zbulimit tė fosileve tė krijesave
tė supozuara gjysėm-majmun/gjysėm-njeri, qė sipas tyre ekzistonin, evolucionistėt
vendosėn mė nė fund tė prodhojnė njė vetė. Duke montuar nofullėn e njė
orangutani me njė kafkė njeriu dhe duke i dhėnė atij njė pamje tė datuar
duke e trajtuar me lloje kimikatesh, pėr vite mė rradhė ata e prezantuan
kėtė kafkė nė muzeumin mė tė famshėm tė botės, si "paraardhėsi i njeriut".
F. Klark Hauell, vetė evolucionist, pėrshkruan kėshtu pengesat qė i solli
shkencės ky mashtrim:
U zbulua nė vitin 1953 se Piltdaun nuk ishte asgjė
mė shumė se njė nofull majmuni e ngjitur pas njė kafke njeriu. Ishte
njė mashtrim i qėllimtė. Ata nuk e dalluan as nofullėn qė ishte e njė
majmuni e as kafkėn tė ishte njerėzore. Pėr mė tepėr ata e deklaruan
ēdo pjesė tė tij si njė ndėrmjetės mes majmunit dhe njeriut. E datuan
si tė ishte 500.000 vjeēar, i dhanė njė emėr (Eoantropus Dausan
ose 'Njeriu i agimit') dhe shkruan rreth 500 libra mbi tė. 'Zbulimi'
i gėnjeu paleontologėt pėr 45 vjet.37

Kafka e rremė e pėrdorur nė mashtrimin e njeriut
tė Piltdaunit. |
Fjalėt e kėtij shkencėtari janė vėrtetė mbresėlėnėse. Njė pjesė e "tė
ashtuquajturės provė", "gėnjeu" komunitetin shkencor pėr 40 vjet. Fakti
se 500 libra u shkruan pėr njė kafkė tė rremė ėshtė njė tregues i shkėlqyer
i pėrpjekjeve tė bėra pėr kapriēio.
Fajtori i njė mashtrimi tjetėr, Ernest Hekel, jo vetėm qė rrėfeu falsifikimet
e tij, por gjithashtu pėrmendi dhe shtrembėrimet e kryera nga kolegėt
e tij me qėllim pėr tė fajėsuar ideologjitė e tyre tė ndryshme:
Pas kėtij rrėfimi kompromentues pėr "falsifikim", detyrohem
ta konsideroja veten tė dėnuar dhe tė shkatėrruar nėse nuk do ngushėllohesha
tė shikoja pranė meje nė bankėn e tė akuzuarve qindra kolegė fajtorė,
ndėrmjet tė cilėve dhe vėzhguesit mė besnikė dhe biologėt mė tė vlerėsuar.
Pjesa mė e madhe e tė gjitha diagramave nėpėr librat mė tė mirė tė biologjisė,
shkrimet dhe gazetat do tė akuzoheshin me tė njėjtėn shkallė akuze pėr
"falsifikim", pasi tė gjitha ato janė tė pasakta dhe pak a shumė janė
meremetuar, skematizuar dhe ndėrtuar.38
Pėrpjekjet pėr tė pėrputhur vėzhgimet, eksperimentet dhe kėrkimet me
evolucionin, mbulimin e tė vėrtetave apo paraqitjen e shtrembėr e tyre
kanė qenė njė pengesė serioze pėr pėrparimin e shkencės. Shkrimtari evolucionist,
U. R. Tomson e pranoi kėtė fakt me kėto fjalė, edhe pse jo drejtpėrsėdrejti:
Kjo situatė, ku shkencėtarėt garojnė nė mbrojtje
tė njė doktrine tė cilėn ata nuk janė nė gjendje ta pėrcaktojnė shkencėrisht,
e mė pak akoma ta vėrtetojnė rigorozisht, duke u pėrpjekur tė ruajnė
vlerat e saj para publikut me anė tė shtypjes sė kriticizmit dhe eliminimit
tė vėshtirėsive, ėshtė jonormale dhe e padėshirueshme pėr shkencėn.39
Ē'ėshtė mė interesante, tė gjitha studimet dhe eksperimentet e kryera
prej evolucionistėve me qėllim vėrtetimin e evolucionit, pėrfundimisht
japin prova qė mbėshtesin faktin e krijimit.
Arritjet Shkencore Gjithmonė Vėrtetojnė Faktin e Krijimin
Edhe Pse Evolucionistėt Nuk e Pranojnė
Siē e pėrmendėm dhe nė fillim tė kėtij kapitulli, kur shkenca udhėhiqet
nga ideologji tė gabuara, shpenzohen mė kot kohė, para dhe punė. Qė nga
shekulli i 18-tė, shkenca ka qenė nėn influencėn e materialistėve dhe
pothuajse tė gjitha kėrkimet synonin gjetjen e provave shkencore pėr filozofinė
materialiste. Kėshtu, provat shkencore kundėr kėsaj filozofie fshiheshin
ose paraqiteshin nė njė mėnyrė tė devijuar.
Pėr mė tepėr, ēdo studim apo eksperiment i kryer nga evolucionistėt pėr
tė vėrtetuar evolucionin, nxirrte prova tė mėtejshme nė mbėshtetje tė
krijimit. Shkenca ėshtė relativisht e thjeshtė dhe pa probleme pėr ata
qė besojnė nė ekzistencėn e Zotit. Tė hetosh mbi njė fenomen qė e di se
ekziston dhe tė kėrkosh prova pėr kėtė, nuk duhet tė jetė shqetėsuese
pėr shkencėtarėt. Pėrkundrazi, tė kėrkosh prova jo-ekzistente ėshtė "e
lodhshme" dhe "e mėrzitshme", siē e pohojnė ata vetė.

Sado qė evolucionistėt pėrpiqen tė provojnė
tė kundėrtėn, ēdo zbulim shkencor tregon ekzistencėn e Zotit dhe tė
detajeve tė krijimit tė Tij. Format komplekse, qė u shfaqėn papritur
nė epokėn Kambriane, janė provė e kėtij krijimi. |
Njė nga shembujt mė tė bujshėm pėr kėtė, janė gjetjet paleontologjike
tė Erės Kambriane. Ky ėshtė emri i dhėnė kėsaj periudhe qė ėshtė vlerėsuar
tė ketė filluar 550 milionė vjet mė parė dhe nė tė cilėn janė vėzhguar
shenjat e para tė jetės. Tė gjitha format e jetės qė ekzistonin nė kėtė
periudhė ishin gjallesa plotėsisht tė zhvilluara qė zotėronin sisteme
mjaft komplekse. Pėr shembull, njė krijesė e veēantė e quajtur trilobit,
zotėronte njė strukturė tė komplikuar syri tė pėrbėrė. E formuar nga 100
lente, kjo strukturė syri ėshtė e njėjtė me atė tė disa insetkeve tė sotėm
si pilivesa. Ē'ėshtė "shqetėsuese" pėr evolucionistėt, ėshtė fakti se
kėto krijesa, me struktura kaq komplekse, shfaqen pėrnjėherėsh nė kėtė
kohė dhe pa ndonjė paraardhės. Kėto fakte shkencore tregojnė qartė Krijimin.
Zoologu i njohur britanik Riēard Dokins, tregon kėshtu se si zbulimet
shkencore janė vazhdimisht nė mbrojtje tė faktit tė krijimit:
Pėr shembull, shtresat Kambriane tė shkėmbinjve,
rreth 600 milion vjet mė parė, janė shtresat mė tė vjetrat nė tė cilat
ne gjejmė pjesėn mė tė madhe tė grupeve tė jovertebrorėve. Dhe shumicėn
prej tyre, herėn e parė qė shfaqen, e gjejmė nė njė gjendje tė avancuar
evolucioni. Ėshtė sikur ato tė kishin mbirė aty, pa ndonjė histori evolucionare.
Ėshtė e panevojshme tė thuhet por kjo shfaqje e papritur i ka kėnaqur
pa masė ata qė besojnė nė Krijimin.40
| Fosili Kambrian i trilobitit dhe veēoritė
e ndėrlikuara tė syrit tė tij tė pėrbėrė janė shenja tė krijimit. |
|
Kjo gjendje "mosrezultatshmėrie" nė fushėn e paleontologjisė, ėshtė njė
nga pengesat mė tė rėnda qė has teoria e evolucionit. Siē e kemi pohuar
vazhdimisht, shkencėtarėt evolucionistė janė pėrpjekur pėr dekada tė tėra
nė kėrkim tė formave tė ndėrmjetme (njė kafshė e supozuar ndėrmjet dy
llojeve tė ndryshme), pėr tė provuar evolucionin. Por ata nuk kanė pasur
kurrė njė rezultat konkret, pasi krijesa tė tilla nuk kanė ekzistuar ndonjėherė
mbi Tokė. Paleontologu evolucionist Mark Xarneski komenton kėshtu dėshtimin
e evolucionistėve nė gjetjen e fosileve tė formave tė ndėrmjetme:
Njė nga problemet kryesore nė vėrtetimin e teorisė
kanė qenė mbetjet fosile; gjurmė speciesh tė zhdukura tė ruajtura nė
formacionet gjeologjike tė Tokės. Kėto ruajtje nuk kanė zbuluar kurrė
gjurmė tė varianteve tė ndėrmjetme hipotetike tė Darvinit - nė fakt
speciet shfaqen dhe zhduken papritur dhe kjo anomali ka ndezur argumentin
e besimtarėve se ēdo specie ėshtė krijuar nga Zoti. 41

Struktura e syrit tė trilobitit ėshtė po aq
komplekse sa ajo e pilivesės sė ditėve tona.. |
Tė lexosh ndėrmjet thėnieve tė disa evolucionistėve shihet se ēdo ecejake
nė kėrkim tė justifikimit shkencor pėr evolucionin ka pėrfunduar pa sukses
dhe jo nė ndonjė rezultat tė caktuar. Pėrkundrazi, ēdo studim i prirė
nga shkencėtarė evolucionistė pėr tė konfirmuar nocionin qė ēdogjė u krijua
rastėsisht, ēon drejt njė tė vėrtete tė qartė: e vėrteta se tė gjitha
gjallesat janė krijuar pa tė meta nga Zoti, Zotėruesi i qiejve dhe i tokės.
Pėrfundime
Mjedisi qė na rrethon dhe universi nė tė cilin jetojmė na japin shenja
tė shumta tė faktit tė krijimit. Sistemi mahnitės i njė mushkonje, arti
madhėshtor nė pendėt e palloit, njė organ funksional i pėrkryer dhe komleks
si syri dhe miliona forma tė tjera jete janė shenja tė ekzistencės sė
Zotit dhe dijes e urtėsisė sė Tij supreme pėr njerėsit qė besojnė. Njė
shkencėtar qė pranon krijimin si fakt e shikon natyrėn nga ky kėndvėshtrim
dhe pėrfiton mjaft kėnaqėsi nė ēdo vėzhgim qė bėn apo eksperiment, duke
u frymėzuar kėshtu pėr studime tė mėtejshme.
Nga ana tjetėr, tė besosh nė njė mit si evolucioni dhe tė mbėshtetėsh
atė pavarėsisht nga gjetjet shkencore, ēon nė njė gjendje emocionale tė
dėshpėruar. Harmonia e universit dhe modelimi i gjallesave bėhet burim
i madh shqetėsimesh pėr ta. Fjalėt e mėposhtme tė Darvinit na ofrojnė
njė vėshtrim tė shpejtė brenda ndjenjave tė shumė evolucionistėve:
Mė kujtohet mirė koha kur mendimi i strukturės sė
syrit mė drithėronte, por e mposhta atė fazė ankimesh
megjithatė tani
hollėsi tė vogla tė kėsaj strukture shpesh mė bėjnė tė ndjehem jo rehat.
Pamja e njė pende tė bishtit tė palloit, sa herė qė e fiksoj, mė sėmur!
42
Pendėt e palloit, si dhe shenja tė tjera tė panumėrta
tė krijimit nė natyrė, vazhdojnė t'i mundin evolucionistėt. Duke bėrė
njė sy qorr para kėtyre mrekullive tė qarta, ata bien nė kundėrshtim para
kėtyre tė vėrtetave, tė shoqėruar me njė gjendje mohimi mendor. Njė rast
i mirė nė kėtė pikė ėshtė evolucionisti Riēard Dokins qė shkon aq larg
sa u thėrret tė krishterėve tė mos e pranojnė se kanė qenė dėshmitarė
tė njė mrekullie edhe sikur tė shikonin statujėn e Virgjėreshės Maria
duke i pėrshėndetur me dorė. Sipas Dokins, "Ndoshta tė gjitha atomet e
krahut tė statujės ndodhėn tė lėviznin bashkė nė tė njėjtin drejtim -
njė ngjarje me probabilitet tė ulėt pėr tė qenė i sigurt, por e mundshme."
43
Qė shkenca tė bėjė pėrpara, kėta personazhe tė shekullit tė 19-tė duhet
tė lihen mėnjanė dhe vendin e tyre ta marrin shkencėtarė me mendime tė
lira, tė gatshėm pėr tė pranuar faktet qė ata kuptojnė.
| Arsyeja pse puplat e palloit e kanė "bezdisur" Darvinin
ishte se ato qartėsisht tregojnė ekzistencėn e njė Krijuesi superior.
|
|