Faqja kryesore Rreth kėsaj faqe Kontakt
Harun Yahya - ZGJEDHJA E VLERAVE TË KURANIT
ZGJEDHJA E VLERAVE TË KURANIT
   
Të këqiat janë shfaqur në tokë e në det (bela, skamje, katastrofa, humbje e bereqetit etj.),
Kështu që le ta shijojnë një pjesë të asaj që kanë bërë, ndoshta tërhiqen (nga të këqijat).

(Kuran, 30:41)

 


PAVENDOSMĖRIA E NJERĖZVE JOBESIMTARĖ

Lėri ata tė hanė, tė dėfrehen dhe t'i preokupojė shpresa (se do tė jetojnė shumė), e mė vonė do tė kuptojnė.
(Surja Hixhr: 3)

Nė ditėt tona, njerėzve seriozisht u mungon qėllimi nė jetė. Pothuaj secili adapton njė rrugė standarde tė tė jetuarit. Tė ushqyerit e vetes, gjetja e njė shtėpie pėr tė banuar, krijimi i familjes, dhe posedimi i njė vendi pune, janė vlerat e lėvduara tė cilat ēdokush i aspiron mė sė shumti. Nė kėtė mėnyrė standardi i tė jetuarit, qėllimi mė i rėndėsishėm nė jetė, ėshtė tė gjeturit e mėnyrave pėr tė jetuar mė mirė dhe pėr tė rritur fėmijtė.

Me qėllim tė tė kuptuarit mė tė mirė tė pavendosmėrisė dhe pakuptimshmėrisė qė pėrshkon jetėrat e shoqėrisė sonė, do tė ishte e dobishme tė shikojmė fushat e tjera tė interesit, ndaras nga ato qė u pėrmendėn mė lartė. Shumica e njerėzve kanė pikėpamje mjaft tė kufizuara. Shpesh, rasti pėr tė mos lėshuar pa e parė njė Tv serial ose njė film tė njohur ėshtė ajo qė i jep kuptim jetės sė tyre. Pėr njerėzit e tillė, qėllimi mė i mirė nė jetė, nėse tė tilla ka, do tė mund tė ishte anėtarėsimi nė ndonjė klub social.

Njė grup tjetėr i njerėzve ėshtė i preokupuar tėrėsisht me biznes. Tėrė jetėn e tyre, ata udhėtojnė nga zyra nė shtėpi. Personi i cili e fillon karrierėn e tij nė moshėn 20 vjeēare e bėn tė njėjtėn punė pėr gati 40 vjet. Nė ndėrkohė, personi i tillė e gjen shpesh veten duke pritur ditėt e premte. Ambicjet e personit tė tillė janė qė pa ndonjė problem tė mbyllė tatimet mujore, tė gjejė njė rentė ēdo muaj, dhe tė sigurojė tė ardhmen e fėmijėve tė vet. Vėshtirė qė ndonjė ngjarje kombėtare ose botėrore ta eksitojė atė. Vetėm ajo qė e prek biznesin e tij ka kuptim pėr tė. Duke mos i peshuar kurrė ngjarjet, ai pranon me gatishmėri status quo-n. Ai ndjehet i shqetėsuar vetėm kur ēėshtje tė caktuara sfidojnė biznesin e tij. Pėr tė vėnė nė pah shqetėsime e tija, ai deri nė orėt e hershme tė mėngjesit merr pjesė nė debate televizive ose biseda, duke mos arritur nė ndonjė zgjidhje ose konkluzion tė rėndėsishėm. Tė nesėrmen, ai e fillon ditėn e re, ashtu siē e kishte filluar edhe njė ditė mė herėt.

Tė rinjtė, gjithashtu, vuajnė nga pavendosmėria e njėjtė, dhe kanė mungesė tė faktorėve esencialė qė i japin kuptim jetės. Shumica e adoleshentėve madje as qė e di se kush janė liderėt e vendit tė tyre, cilat janė vendimet politike qė ata i marrin, ndikimin qė e kanė kėto vendime nė mbrojtjen kombėtare, nė ekonomi ose sistemin e arsimit apo tė drejtėsisė. Tė pavėmendshėm plotėsisht ndaj ngjarjeve dhe zhvillimeve tė mėdha nė botė, ata nė mėnyrė konstante shqetėsohen lidhur me ngjarjet e parėndėsishem e tė kota. Kjo i lė ata tė pėrjashtuar nga aftėsitė pėr tė konceptuar rėndėsinė e shumė ngjarjeve tė historisė botėrore. Bisedat e tyre shpesh janė tė kufizuara nė lojrat e kompjuterit, bisedat pėrmes internetit, vardisjet, ngjarjet e vogla qė ndodhin nė shkollė, mashtrimet nė ushtrimet shkollore, planet e fundjavės, veshjet ose lojėrat e futbollit. Nė anketat e revistave tė cilat pyesin tė rinjtė qė tė rendisin “qėllimet mė tė mėdha e tė vlefshme pėr t’i ndjekur nė jetė”, tė qenit si ndonjė model i njohur ose tė lozurit nė kitarė, sikur ndonjė kitarist i ndonjė bendi tė njohur, renditen ndėr tė parat.

Duke shkuar pėrpara, ata kurrė nuk mendojnė pėr tė zgjeruar horizontet e tyre. Pėr shembull, ata madje as qė mendojnė pėr tė pėrmirėsuar aftėsitė e tyre retorike, thjeshtė sepse nuk e kanė asnjė ide tė vetme pėr tė biseduar me njerėz qė kanė ndikim. Pėr mė tepėr, ata nuk lexojnė. Personi qė ka njė qėllim tė caktuar ose pikėpamje botėrore lexon pėr tė pasuruar veten si dhe pėr tė mėsuar qė t’i kundėrvihet pikėpamjeve tė ndryshme. Qėllimi i kėsaj ėshtė tė kuptuarit mė mirė i ideologjive qė mund tė sfidojnė idetė vetjake dhe tė identifikuarit e dobėsive individuale. Por, pėr personin pa ndonjė qėllim ose njė botėkuptim pėr botėn, ekzistimi i ideve tė caktuara sigurisht qė nuk do tė ketė ndonjė kuptim. Pėr mė tepėr, kėta njerėz as nuk njohin idetė aktuale dhe pikėpamjet e njerėzve tė tjerė. Sot, nė shumė shoqėri, njerėzit kanė njė mungesė interesimi pėr tė lexuar libra e gazeta, ndėrkohė qė ka njė interesim tė madh pėr tabloide, kolumne thashethėnash nė gazeta dhe programe televizive. Edhepse shumica e njerėzve kanė mjaft kohė tė lirė, ata priren ta kalojnė atė para televizioneve, duke shikuar seriale e programe tė cilat nuk i shtojnė asgjė intelektit tė tyre, dhe kjo ėshtė rezultat evident i tė qenit pa ndonjė qėllim dhe i degjeneruar.

Mos pasja e njė qėllimi nė jetė dhe tė qenit i pavėmendshėm ndaj sferave tjera tė ekzistencės ėshtė kėrcėnim pėr njerėzimin. Sidoqoftė, para sė gjithash, fakti qė ndėr njerėzit qė pretendojnė njė pozitė tė veēantė nė jetė, shumica mbrojnė pikėpamjet tė cilave u mungojnė vlerat e vėrteta dhe qė janė tė dėmshme pėr njerėzimin, paraqet kėrcėnim real. Kjo ndodh sepse liderėt dhe mbrojtėsit e ideve tė rrezikshme gjejnė masat qė janė plotėsisht pa aftėsi pėr tė shquar rrezikun, dhe tė cilėt prandaj pranojnė ēfarėdo supozimi pa ia nėnshtruar atė shqyrtimit tė pavarur.

Duke pasur parasysh kėto rrethana, nė orvatjet e tyre pėr tė tėrhequr pėrkrahės, anarkistėt e terroristėt, duke fshehur armiqėsi tė thella kundėr vendit e kombit tė tyre, nuk ndeshin asnjė rezistencė. Pėr shembull, nė njė kafiteri kolegji, ku, ata rrėnjosin pikėpamjet e tyre nė mėnyrė shkatėrruese, njė adoleshent i ngeshėm sheh si nėpėr mjegull pėrderisa tė rinjtė rreth tij i ekzpozohen indoktrinimit. Ai kurrė nuk e kupton se sė shpejti kėta njerėz do tė fillojnė tė veprojnė nėn kushtet e ndikimit tė anarkizimit e terrorizmit dhe do tė bėhen kriminelė tė pamėshirshėm tė cilėt me gatishmėri mund tė vėnė duart nė armė pėr t’i pėrdorur ato kundėr policisė, ushtarėve dhe njerėzve tė pafajshėm tė vendit tė tyre. Edhe nėse ai e kupton kėtė kėrcėnim, ai mbetet indiferent ndaj rrezikut. Nė ēdo rast, ai vėshtirė qė ka vetėdije ose ndjeshmėri tė pėrgjegjėsisė qė do ta ēonte pėr tė menaxhuar situatėn me urti.

Nė ajetin me tė cilin Allahu i referohet pavendosmėrisė sė njerėzve kėshtu:

Lėri ata tė hanė, tė dėfrehen dhe t'i preokupojė shpresa (se do tė jetojnė shumė), e mė vonė do tė kuptojnė.(Surja Hixhr: 3)

Njė person i vėmendshėm vėzhgon se reagimet e shfaqura grupore ndaj ēfarėdo lloj politike tė re tė adoptuar nė universitete, shpesh dėshmohen tė jenė mė shumė tė dėmshme se sa tė dobishme. Kjo ėshtė pasojė e pozicionit tė grupit tė caktuar, sepse grupi nuk mbron se ēka ėshtė e drejtė e ēka e keqe. Nė anėn tjetėr, grupi tjetėr, preferon tė jetė i qetė dhe thjeshtė tė injorojė kėto ngjarje nė vend qė tė thėrrasė njerėzit nė rrugėn e drejtė, dhe t’i kėshillojė ata qė tė mbajnė besnikėrinė ndaj shtetit dhe tė rrijnė larg rebelizmave. Ndėrkohė, disa tė tjerė shfaqen me keqdashje e armiqėsi dhe duke marshuar me parrulla, gurė e shkopinj, demonstrojnė njė lloj tjetėr tė shtypjes e tmerrit. Sidoqoftė, orvatjet e tyre janė pa dobi; ata nuk mbrojnė vlerat qė i ka komunikuar Allahu, por demonstrojnė tė gjitha llojet e sjelljeve qė nuk pėrputhen me Kuran. Nė njė nga ajetet e Tij, Allahu pėrshkruan se orvatjet e jobesimtarėve nė kėtė botė janė tė humbura:

Shembulli i veprave tė atyre qė nuk besuan ėshtė si hiri, tė cilin me puhi e shkapėrderdh era nė ndonjė ditė tė stuhishme, e ata nuk mund tė realizojnė asgjė nga veprat qė kanė bėrė, e ky ėshtė ai dėshtimi i madh. (Surja Ibrahim: 18)

Sigurisht se ekzistojnė rrugė qė njerėzimi t’i shmanget njė situate tė tillė: tė siguruarit se ata nuk do tė bėhen persona tė interesuar vetėm pėr tė jetuar jetėn e tyre dhe pėr tė jetuar sa pėr tė plotėsuar nevojat e veta. Nė kėtė kuptim, kėta njerėz duhet tė inkurajohen qė tė bėhen individė qėllimi i tė cilėve ėshtė tė shėrbyerit edhe i njerėzve tė tjerė dhe marrja jo vetėm me problemet e tyre ose tė vendit tė tyre por gjithashtu, edhe me problemet e botės. Religjioni qė Allahu e ka zgjedhur pėr njerėz dhe qė e ka shpallur nė Kuran tregon kėtė qėllim bazė:

Pėrqėnro vetėveten tėnde sinqerisht nė fe, i larguar prej ēdo tė kote, e feja e All-llahut nė tė cilėn i krijoi njerėzit, s'ka ndryshim (mos ndryshoni) nė natyrshmėrinė e krijuar nga All-llahu, ajo ėshtė feja e drejtė por shumica e njerėzve nuk e dinė. (Surja Rum: 30)

Allahu, Krijuesi i njeriut, krijoi gjithashtu edhe religjionin qė i shkon mė sė shumti pėrshtati atij dhe qė siguron paqe e siguri maksimale pėr njeriun. Prandaj, asnjė filozofi ose ideologji e ēfarėdolloji, pėrveē religjionit, nuk mund tė ofrojė pėrsosmėrinė dhe lumturinė qė synojnė njerėzit. Pėr kėtė arsye, pėrkrahėsve tė ideve tė gabuara duhet t’u thuhet pse janė nė gabim dhe tė tillėve duhet t’i ofrohen prova e udhėzime relevante me qėllim qė t’i zėvendsojnė kėto ide tė gabuara me tė vėrteta.

Ėshtė esenciale qė t’u tregojmė pėr Kuranin njerėzve qė nuk kanė ndonjė qėllim dhe qė rrijnė kot, si dhe atyre qė verbėrisht janė dhėnė pas ideve tė gabuara. Vetėm atėherė, ata do tė shohin dhe do tė kuptojnė se kjo botė ėshtė krijuar pėr njė qėllim tė caktuar. Nė Kuran, Allahu na informon pėr qėllimin e Tij nė krijimin e njeriut: " Unė nuk i krijova xhinėt dhe njerėzit pėr tjetėr pos qė tė mė adhurojnė." (Surja Dharijat: 56)

Tė gjithė njė ditė do tė vdesin. Pastaj do tė filloj jeta e vėrtetė dhe e pėrjetshme. Qėllimi i kėsaj jete ėshtė tė orvaturit pėr tė qenė person tė cilin Allahu e pėlqen dhe tė cilin ai do ta pres nė Parajsėn e Tij. Sjellja, idealet, dhe besimet e ēdo njeriu do ta pėrcaktojnė nėse ai do tė kalojė tėrė jetėn e tij tė pėrjetshme nė botėn e pėrtejme nė Ferr ose nė Parajsė. Pėr kėtė arsye, fakti qė kėta njerėz pa menduar kalojnė kohėn nė dembeli e punė tė kota, duke ia kushtuar atyre jetėn e sjelljet e tyre, thuajse jeta e tyre nė tokė nuk ka asnjė kuptim, tregon se kėta njerėz duhet qė urgjentisht tė lajmėrohen dhe zgjohen nga pavėmendshmėria nė tė cilėn jetojnė.

Duke qenė tė vetėdijshėm se qėllimi ynė nė jetė ėshtė qė tė fitojmė miratimin e Allahut, pėlqimin dhe Parajsėn, ne nuk mund tė jemi indiferentė ose tė pandjeshėm ndaj cilėsdo ngjarje qė ndodh rreth nesh. Ne e dijmė se ēdo ngjarje ėshtė njė rast pėr tė fituar aprovimin e Allahut, dhe prandaj ne gjithmonė do tė veprojmė nė pajtim me kėtė. Ne ndjejmė brejtje tė ndėrgjegjes sa herė qė jemi dėshmitarė tė padrejtėsive ose shtypjes nė rrethin ku jetojmė, ose nė botė. Pėr shembull, ne ndjejmė pėrgjegjėsi pėr secilin vogėlush pa shtėpi, qė jeton nė vėshtirėsi, dhe qė i duhet tė kalojė jetėn nė rrugė nė dimrin e ftohtė. Nė pajtim me urdhėrin e Allahut nė ajetin, " Pra, mos e pėrul jetimin! Dhe as lypėsin mos e pėrzė ( pa ia vėnė veshin)." (Surja Duha: 9-10), ne do t’i trajtojmė ata mirė. Ne do tė pėrpiqemi qė tė gjejmė rrugė pėr t i mbrojtur ata nga rrethanat e pafavorshme nė tė cilat ata jetojnė. Por, ne e dijmė se kėta fėmijė nuk mund tė shpėtohen nga orvatjet tona ose tė atyre pak njerėzve qė sillen nė pajtim me Kuranin. Pėr kėtė arsye, ne do tė luftojmė qė vlerat e Kuranit e tė Sunetit tė pėrhapen ndėr njerėz.

Egoizmi ėshtė shkaktuar nga pavendosmėria

Pavendosmėria i bėn njerėzit dhe shoqėritė tė njėllojtė, egoistė e indiferentė. Ata priren pėr t’i kushtuar vėmendje vetėm interesave tė tyre dhe nuk reagojnė ose tregojnė interesim pėr ngjarjet qė ndodhin rreth tyre. Personi, qėllimi unik i tė cilit ėshtė tė jetojė jetėn e tij, ndėr tė gjitha ngjarjet qė mund tė ndodhin rreth tij, i vėren vetėm ato qė kanė tė bėjnė me jetėn e tij dhe nuk brengoset pėr asgjė tjetėr. Pėr shembull, nė rast tė plasjes sė ndonjė lufte kombėtare nė vendin me tė cilin ai tregton, ai do tė brengoset vetėm pėr paratė qė do t’i humbasė. Ai kurrė nuk mendon pėr njerėzit qė masakrohen, foshnjat qė vriten dhunshėm dhe pėr jetėn e frikshme e tė rėndė nė atė vend. Kėto fotografi tė dhimbshme nuk paraqiten kurrė nė mendjen e tij. Duke ndjekur vetėm paratė, ai kurrė nuk mendon pėr tė ndihmuar nė njė mėnyrė ose ndonjė tjetėr ata njerėz. Ky ėshtė, sidoqoftė, vetėm njė nga shembujt e indiferencės tė cilėn shumica e njerėzve e konsiderojnė tė arsyeshme, dhe e marrin si tė garantuar.

…Dhe ata qė nė pasurinė e vet kanė ndarė nė njė pjesė tė caktuar. Pėr lypėsin dhe pėr nevojtarin qė nuk lyp. Edhe ata qė e besojnė
bindshėm Ditėn e Gjykimit. Edhe ata qė i frikėsohen dėnimit nga Zoti i tyre.
(Surja Ma'arixh: 22-27)

Gati ēdo ditė, gazetat dhe televizioni u kushtojnė hapėsirė rrėfimeve nga ēdo kėnd i botės, nga vende tė cilat i janė ekspozuar vuajtjeve e dhunės sė padurueshme. Ērregullimet dhe mosbesimi, burim i tė cilave ėshtė mos zbatimi i vlerave tė Kuranit dhe Sunetit janė arsye pėr shumicėn e kėtyre pėrvojave tė hidhura. Qoftė nė Palestinė, Indonezi, Kosovė, Ēeēeni, ose nė ndonjė vend tjetėr nė botė, ju shihni imazhe tė njerėzve si zvarriten nėpėr tokė ose dėbohen para syve tė fėmijėve tė tyre. Ngjashėm, ēdokush di pėr fėmijtė e vegjėl qė gjuajnė me dėshpėrim gurė pėr tė mbrojtur vetveten. Edhe pse shohin kėto skena tė tmerrshme, sidoqoftė, njerėzit shkojnė tė flejnė dhe vazhdojnė tė jetojnė jetėn e tyre tė zakonshme meqė personaliteti i tyre nuk ėshtė cėnuar. Duke mos pasur shprehinė pėr tė menduar "me tė madhe" dhe duke pasur mungesė tė vlerave superiore dhe vetėdije, mizoritė e tilla nuk i vėnė nė lėvizje kėta njerėz.

Tė imagjinuarit e vetes nė lėkurėn e atyre qė janė tė shtypur me siguri do tė tregonte se kėta njerėz nuk kanė aspak ndėrgjegje pėr gjėra tė tilla tė dhimbshme. Sikur njė nga kėta njerėz tė ishte nė ambientin ku vriten njerėz tė pafajshėm, ku gratė e tyre, fėmijtė, vėllezėrit, dhe prindėrit vuajnė nga uria dhe i janė nėnshtruar mizorive… Ēka sikur ai t’i ishte ekspozuar varfėrisė sė vrazhdė?… Ēka sikur tė mos kishte para dhe mjete pėr tė siguruar trajtim mjekėsor pėr fėmijtė e tij tė sėmurė?… Ēka sikur tė jetė dėbuar nga vendi i tij pa ndonjė arsye?… Alternativisht, ēka do tė mendonte ai njeri sikur tė takonte dikė i cili nuk ka pėrjetuar tėrė kėto fatkeqėsi dhe qė thjeshtė brengoset pėr paratė qė do tė fitonte dhe i cili thjeshtė mendon: "A jam unė ai qė duhet t’i shpėtojė tėrė kėta njerėz?" a nuk do tė mendonte ai se ky person nuk ka ndėrgjegje, dhe se ai ėshtė indiferent dhe jo human?

Sidoqoftė, nuk ėshtė esenciale, qė tė vuash shtypjen me qėllim qė tė bėhesh person me konsideratė dhe i ndėrgjegjshėm. Mjafton tė shohėsh gjendjen e vėshtirė tė njerėzve dhe tė konsiderosh gjendjen e tyre sipas kuptimit tė Kuranit. Kėshtu, sa mė shumė qė njerėzit largohen nga Kurani, aq mė shumė ata tregojnė pandjeshmėri tė ndėrgjegjes. Allahu tregon sjelljen egoiste, tė pandjeshme dhe brutale tė njerėzve qė u mungon religjioni si nė vijim;

Ėshtė e vėrtetė se njeriu ėshtė i prirur tė jetė i padurueshėm. Pse kur e godit ndonjė e keqe, ai ankohet sė tepėrmi. Ndėrkaq, kur e gjen e mira, ai bėhet tepėr koprrac. (Surja Ma'arixh: 19-21)

Nė ajetin qė vijon, Allahu pėrmend ekzistencėn e njerėzve qė nuk janė "egoistė" dhe tė cilėt janė tė shqetėsuar pėr nevojtarėt ;

…Dhe ata qė nė pasurinė e vet kanė ndarė nė njė pjesė tė caktuar. Pėr lypėsin dhe pėr nevojtarin qė nuk lyp. Edhe ata qė e besojnė bindshėm Ditėn e Gjykimit. Edhe ata qė i frikėsohen dėnimit nga Zoti i tyre. (Surja Ma'arixh: 22-27)

Siē thotė Allahu nė ajetin e tij, njerėzit qė i frikėsohen Allahut e pranojnė pėrgjegjėsinė pėr njerėzit e varfėr. Allahu na tregon se ka dy mėnyra pėr njerėzit qė jetojnė nė kėtė botė, njėra nga tė cilat ėshtė e drejtė dhe tjetra e gabuar. Nė ajet, ai shpall :

Dhe i sqaruam atij pėr tė dy rrugėt.E ai nuk u hodh nė pėrpjetėzen (rrugė e vėshtirė - qafmalit).E ē'gjė tė mėsoi ty se ē'ėshtė Akabe (rruga e vėshtirė)?Ėshtė lirimi i njė skllavi, Ose dhėnia e ushqimit nė kohėn kur mbretėron uria:Ndonjė jetimi qė ėshtė i afėrt, Ose ndonjė tė varfėri qė e ka molisur varfėria.E pastaj tė bėhej prej atyre qė besuan, qė kėshilluan njėri-tjetrin pėr durim dhe qė kėshilluan pėr mėshirė (pėr ndihmė).Tė tillėt janė tė zotėt e anės sė djathtė.Ndėrsa ata qė nuk i besuan argumentet Tona, ata janė tė tė majtės.Kundėr tyre ėshtė zjarri i mbyllur. (Surja Balad: 10-20)

Rruga e drejtė e treguar nė ajetin e mėsipėrm ėshtė mjaft e qartė. Prandaj, ėshtė vėshtirė qė njė person i ndėrgjegjshėm, i cili synon miratimin e mėshirėn e Allahut dhe Parajsėn, tė jetė i pakonsideratė ndaj praktikave shtypėse nė botė, ose ndaj njerėzve tė varfėr e nevojtarė, dhe tė mos mendojė pėr tė ardhmen e tyre.

Ėshtė lirimi i njė skllavi, Ose dhėnia e ushqimit nė kohėn kur mbretėron uria:Ndonjė jetimi qė ėshtė i afėrt, Ose ndonjė tė varfėri qė e ka molisur varfėria.E pastaj tė bėhej prej atyre qė besuan, qė kėshilluan njėri-tjetrin pėr durim dhe qė kėshilluan pėr mėshirė (pėr ndihmė).
(Surja Balad: 13-17)

Ēdo njeri i ndėrgjegjshėm duhet tė kujtojė se sot, anarkia, shtypja dhe tirania qė dominon nė skaje tė ndryshme tė botės, ėshtė duke bėrė qė miliona njerėz tė shkojnė drejt mjerimit e terrorit. Disa thonė, "ka njerėz tė caktuar qė mbahen pėrgjegjės pėr kėtė mjerim, a mund tė jem pėrgjegjės unė?", por, sidoqoftė, kėto nuk janė fjalė qė do t’i thoshte njė njeri i ndėrgjegjshėm. Tekefundit, nė jetėn e pėrtejme, Allahu do tė kėrkojė nga tė gjithė njerėzit e pajisur me shėndet e aftėsi tė tė kuptuarit qė tė japin llogari pėr kėta njerėz tė varfėr. Ata qė promovojnė ideologjitė qė pėrgatisin terren tė pėrshtatshėm qė dhuna e mizoria ndaj njerėzimit tė lulėzojė, hyjnė- e pranuan apo jo- nė njė grup me shtypėsit. E njėjta vlen edhe pėr ata qė Ishmangen konfrontimit tė kėtyre ideologjive. Mos pėrkrahja e parimeve tė religjionit, do tė ēojė, nė mėnyrė tė pashmangshme, drejt njė lloj shoqėrie tė krijuar nga njerėz tė papėrgjegjshėm e tė pavėmendshėm tė cilėt pretendojnė se do tė lirohen nga ajo pa i dhėnė llogari askujt. Nė tė vėrtetė, kėta janė lloj i njerėzve tė cilėt, mė shumė se ēdokush tjetėr, sė pari i shikojnė interesat e veta dhe bėjnė plane pėr mbijetesėn e tyre.

Kujtojeni se sot, shtypja, padrejtėsia, tirania, dhe vuajtja e pėrhapur kudo nė botė janė ēėshtje pėr tė cilat ēdo person i ndėrgjegjshėm duhet tė kėrkojė zgjedhje. Sidoqoftė, sipas tė gjitha gjasave, personi qė aprovon shtypjen do tė injorojė tė gjitha kėto thirrje..

Nė tė vėrtetė, nė bazat e teorisė sė evolucionit qė "me sa duket" ofron mbėshtetje shkencore pėr filozofinė materialiste dhe materializmin, si baza tė mosbesimit, qėndron aspirata pėr tė formuar njė model tė papėrgjegjshėm e tė pavėmendshėm tė njerėzve tė deprivuar nga tė gjitha vlerat spirituale. Njeriu i tillė e ndjen se nuk duhet t’i jap llogari askujt. Sipas teorisė sė evolucionit, njeriu ėshtė njė kafshė e pėrparuar qė ka evoluar nga majmuni dhe qė ėshtė krijuar rastėsisht. Pikėpamja qė i referohet njeriut si njė krijesė aq primitive nė asnjė mėnyrė nuk udhėheq drejt sakrifikimit pėr tė tjerėt, drejt mbrojtjes sė qenjes njerėzore qė vuan, ose mėshirės e dhembshurisė pėr tė. Pėr mė tepėr, sipas teorisė sė evolucionit, jeta ėshtė njė arenė ku vetėm mė tė fortėt kanė tė drejtė tė jetojnė. Tė varfėrit dhe tė dobėtit, nė anėn tjetėr, janė tė destinuar qė tė zhduken. Njerėzit nga e mbarė bota kanė pranuar kėtė indoktrinim me vite tė tėra, gjatė shkollimit, pėrmes televizioneve, gazetave e njerėzve rreth tyre. Mėnyra e vetme pėr tė eliminuar kėtė indoktrinim dhe pėr tė krijuar dashurinė, mėshirėn, bashkėpunimin dhe solidaritetin ndėrmjet njerėzve ėshtė tė komunikuarit e vlerave tė Kuranit e tė Sunetit, si dhe tė treguarit atyre pėr humbjet qė do t’u sjell mosbesimi nė kėtė e atė botė. Kjo ėshtė njė detyrė e rėndėsishme pėr tė gjithė besimtarėt. Allahu u premton njė fund tė mirė atyre qė pretendojnė njė pėrgjegjėsi tė tillė tė rėndėsishme e tė ndershme.

Atyre nga mesi juaj tė cilėt besuan dhė bėnė vepra tė mira All-llahu u premtoi se do t'i bėjė zotėrues nė atė tokė ashtu si pat bėrė zotėrues ata qė ishin para tyre dhe fenė tė cilėn Ai e pėlqeu pėr ta, do ta forcojė, e nė vend tė frikės Ai do t'u dhurojė siguri. Ata mė adhurojnė Mua e nuk mė shoqėrojnė asgjė. E kush edhe pas kėsaj mohon, tė tillė janė ata mė tė prishurit. (Surja an-Nur: 55)