|
Jullie
kennen vast allemaal de honingbijen. Velen van jullie hebben ze waarschijnlijk
gezien in tekenfilms op tv, of zelfs rondzoemend in het echt. Maar ik
weet zeker dat er nog vele dingen zijn die jullie niet over hen weten...
Niet lang geleden, gingen mama en papa en ik naar de bossen
om te gaan joggen. Ik had het erg naar mijn zin. Maar wat ik het allerleukste
vond is, dat ik een nieuw vriendinnetje heb ontmoet toen we aan het uitrusten
waren. Zij was erg klein, maar haar vriendschap betekende veel voor mij.
Ik zal mijn kleine vriendinnetje nooit vergeten.
Je zult je waarschijnlijk afvragen wie het was, niet waar?
Nou, het was een mooie honingbij. Zij kwam naar me toe en vloog een tijdje
rond. In het begin was ik bang dat ik zou worden geprikt, want zij kwam
erg dichtbij.... Ik schreeuwde: “Niet doen! Alsjeblieft prik mij niet.
Ik wil niet dat je me pijn doet!” En op dat moment, gebeurde er iets wonderlijks,
want de honingbij begon tegen me te praten.
De honingbij : Ik wil je niet
prikken. Ik wil alleen maar vriendjes met je zijn.
Omar: Echt waar? Ik ben erg blij
dat te horen!
 

De eieren die
door de koninginnebij in de cellen gelegd worden, zien eruit als
maden, op de foto beneden. Deze larven groeien na een tijdje,
ontwikkelen zich en nemen de vorm van een bij aan.
De grote foto
beneden laat werkbijen zien die zich rond de koningin hebben verzameld.
|
De honingbij : Ik zal mij even
voorstellen. Ik ben een werkbij. Ik leef in de stam van die boom, samen
met duizenden van mijn vriendjes.
Omar: Wauw! Heb jij zoveel vriendjes!....
Hoe brengen jij en je vriendjes de dag door?
De honingbij: We maken onze bijenkorf
schoon, verzamelen eten en brengen het in de bijenkorf, wij maken koninginnegelei,
houden de korf warm en bewaken hem.
Omar : Worden jullie niet moe
van al dat werk?
 

Honingbijen voeden
elkaar. Bijen waaieren de korf koel met hun vleugels. Werkbijen
voeden de larven in de cellen.
Bijen omringen de stam van een boom.
|
De honingbij : Nee. Wij werkers
verdelen de taken in de korf met elkaar. Daarom worden we nooit moe. Deze
dagen bijvoorbeeld bouw ik honingraten om de honing in te bewaren.
Omar: Er is één
ding dat ik me altijd heb afgevraagd over bijen; hoe worden jullie geboren?
De honingbij : Je hebt waarschijnlijk
wel gehoord dat er bij ieder bijenvolk een koningin is. De koninginnebij
is de grootste van alle vrouwelijke bijen. Ze legt op bepaalde tijden
eieren. Maar we komen niet direct uit de eieren. Wat uit deze eieren komt,
zijn witte maden, larven genoemd, zonder ogen, vleugels of poten en ze
lijken helemaal niet op ons. Een tijdlang blijven ze verpakt in cocons.
Dan zijn ze voldoende gevoed en komen uit de cocon en dan zien ze er net
zo uit als ik.
Omar : Dat is wonderbaarlijk!
Ik ben nog nieuwsgierig naar iets anders! Als er zoveel bijen wonen, is
er dan geen wanorde in de korf?
De honingbij : Nooit. In tegendeel,
het is allemaal erg goed geregeld. Duizenden bijen leven samen in de grootste
harmonie terwijl we allemaal ons werk doen.
Omar : Dat is echt heel erg interessant!
Ik kan nog steeds niet begrijpen hoe jullie het voor elkaar krijgen om
de orde te bewaren terwijl jullie met zoveel zijn. Mijn vader is de beheerder
van ons flatgebouw en hij moet al heel veel moeite doen om de orde te
bewaren. Maar je zegt dat jullie daar geen probleem mee hebben!

De honingbij : Je hebt gelijk
dat je zo verbaasd bent. Ik weet dat zelfs wetenschappers hier verbaasd
over zijn, zij zoeken naar antwoorden op de vragen hoe de orde gehandhaafd
wordt, hoe iedere honingbij weet wat er van hem verwacht wordt en hoe
zo een grote groep bijen zo goed kan samenwerken. Ik kan je de antwoorden
heel snel geven: we hebben allemaal bepaalde taken; we werken hard en
vervullen de taken zo goed mogelijk en proberen de orde in de korf niet
te verstoren.
Terwijl ik vol bewondering naar de werkbij luisterde, hoorde
ik mijn moeder roepen: “Omar! Omar! Waar ben je?” Het was tijd voor mij
om te gaan.
Omar : Mijn moeder roept me. Ik
geloof dat ik nu moet gaan. Ik ben zo blij dat ik jou heb ontmoet. Bedankt
voor alles wat je me verteld hebt!
De honingbij : Ik vond het ook
erg leuk met jou. Misschien kunnen we elkaar nog een keer ontmoeten! Wat
vind je ervan als we elkaar hier volgende week weer zien? Als je het leuk
vindt, kan ik je meenemen naar onze korf en laat ik je de honingraten
zien.
Omar : Dat zou fantastisch zijn!
Maar natuurlijk alleen wanneer mijn ouders het goed vinden dat we hier
weer komen.
De honingbij : Oké, ik
hoop je volgende week te zien!
Zodra
ik thuis kwam, pakte ik de dierenencyclopedie, die mijn vader me als verjaardagscadeau
had gegeven. Ik sloeg snel de pagina's om en vond het gedeelte over honingbijen.
Het eerste dat ik zag was een kleine foto van een honingbij. Ik merkte
dat ik mijn kleine vriendinnetje nu al miste.
Ik las het boek met verwondering. Ik was zo verbaasd door
de dingen die ik las, dat ik niet bemerkte hoeveel tijd er was versteken.
Mijn moeder vroeg zich af wat ik zo lang in mijn kamer deed en kwam kijken.
Ik begon haar opgewonden alles over bijen te vertellen.
Omar: Mama, wist je dat honingbijen
werkelijk fascinerend zijn? Bijvoorbeeld, laat me je het laatste dat ik
heb gelezen vertellen; Je hebt waarschijnlijk wel gehoord dat vrouwelijke
honingbijen de cellen schoonmaken. Ze gooien alle deeltjes uit de korf,
die achtergelaten zijn door de bijen die uit hun cocons zijn gekomen,
of bijen die zijn gestorven in de korf en vele andere dingen die niet
in de korf thuishoren. Weet je wat ze doen wanneer ze iets tegenkomen
dat te groot voor hen is om uit de korf te dragen? Ze omwikkelen het met
een stof dat “propolis” (maagdenwas) heet, om te voorkomen dat het bacteriën
gaat produceren en de gezondheid van de andere bijen in de korf in gevaar
brengt. Het is haast niet te geloven, maar propolis (maagdenwas) is een
anti-bacterieel materiaal, dat betekent, dat het de groei van bacteriën
stopt.
Weet je waar ze deze stof vinden, mam? Hoe weten deze kleine
diertjes zoveel af van scheikunde?
Dit is voor zover ik gelezen heb. Misschien kan ik je later
vertellen hoe ze deze stof maken.
Moeder : Bijen zijn kleine, maar
zeer intelligente dieren. Echter, het zou verkeerd zijn om te denken dat
deze intelligentie van hen zelf afkomstig is. Er is een Schepper die hen,
alles wat ze doen, leert. Toen ik net zo oud was als jij, heb ik ook een
boek gelezen over honingbijen. Dat heeft bij mij een diepe indruk nagelaten,
net als bij jou. Als je wilt, mag je verder lezen. Ik zou het fijn vinden
om meer over honingbijen te horen en je kunt mij op ieder moment, wanneer
je maar wilt, vertellen wat je geleerd hebt.

De werkbijen zijn verantwoordelijk
voor het uit de korf verwijderen van alle soorten organismen en
dode larven die de veiligheid en de gezondheid van de korf in
gevaar brengen. Werkbijen
duwen een vreemdeling uit de korf.
|
Mijn moeder verliet mijn kamer om het eten klaar te maken.
Die vraag was nog steeds in mijn gedachten; waar vinden de honingbijen
de stof “propolis” (maagdenwas) en waar leren ze hoe ze het moeten gebruiken?
Ik bleef vol verbazing doorlezen.
Het boek beschreef ook hoe honingbijen propolis (maagdenwas)
maken. Eerst verzamelen ze met behulp van hun onderkaken een stof, die
hars heet, van de plakkerige knoppen van sommige bomen. Dan produceren
ze maagdenwas doordat ze hun speeksel vermengen met het hars. Ze dragen
het naar de korf in de speciale zakjes aan hun voeten. Honingbijen omwikkelen
alles dat ze niet uit de korf kunnen dragen met deze stof, die ze in de
zakjes aan hun voeten bewaren. Op deze manier kan het materiaal geen bacteriën
huisvesten en wordt het ongevaarlijk. Dit is een bewerking die je kunt
vergelijken met mummificeren.

Honingbijen verzamelen hars van plakkerige
boomknoppen om maagdenwas (propolis) te maken.
|
Maar wie leert de honingbijen om dit te doen? Hoe weten
zij dat een dood dier of afvalmateriaal de bijen in de korf kan schaden?
Zelfs ik heb het net pas geleerd. Hoe kan een insect nu zoiets weten?
Ik werd meer en meer nieuwsgierig. Kon het zo zijn dat honingbijen gelijk
bewust zijn als mensen?
Ik moest gewoon meer lezen. Ik dacht bij mijzelf: “Nu begrijp
ik dat ik tot nu toe niets over bijen wist!” Ik had nog steeds vele vragen
in mijn hoofd, welke ik niet kon beantwoorden. Maar ik was er zeker van
dat ik vroeg of laat de antwoorden zou vinden.
Het boek vertelde ook hoe bijen honing maken. Ik had gehoord
dat bijen honing maken, maar ik had geen idee hoe ze de honingraten bouwden.
Zelfs de methode die ze gebruiken, terwijl ze de raten bouwen, is een
wonder op zich.

Omar probeert om, net
zo netjes als de honingbijen, zeshoeken te tekenen. Maar zonder
de hulp van bepaald gereedschap zoals liniaal en winkelhoek is
hij niet zo succesvol als de bijen. Probeer het zelf maar eens.
|
De cellen van de honingraten zijn zeshoekig. Honingbijen
beginnen de raten te bouwen vanaf de bovenkant van de korf. Ze starten
vanaf verschillende punten en bouwen dan twee of drie aparte rijen naar
beneden. Ik was volledig in de war; hoe kon een honingraat zo regelmatig
zijn terwijl hij was gebouwd beginnend vanaf verschillende punten? Bovendien
is er geen aanwijzing dat er verbindingspunten zijn tussen de cellen van
de honingraat”.
Ik had mama vaak zien breien. Ze begon altijd vanaf één
punt. Ik vroeg me af hoe de truien er uit zouden zien wanneer ze vanaf
drie verschillende punten zou beginnen... Hoogst waarschijnlijk zouden
ze er niet zo goed uitzien. Dus, honingbijen moeten dieren zijn die erg
precieze berekeningen maken.
Ik nam een blad papier en een potlood. Beginnend vanaf verschillende
hoeken, begon ik een zeszijdig figuur te tekenen. Ik probeerde om deze
zeshoeken bijeen te brengen in het midden van het papier. Ik probeerde
dit te doen zonder hulp van enig gereedschap zoals liniaal en winkelhaak
en zonder berekeningen te maken.
Maar al snel realiseerde ik mij dat dit een onmogelijke
opdracht was. Dus, hoe kunnen honingbijen dit doen? Hoe kunnen ze zulke
perfecte zeszijdig cellen maken?
Een ander punt dat mijn aandacht trok, was dat iedere bij
die er later bijkomt om mee te helpen met het bouwen van de honingraten,
onmiddellijk begrijpt in welk stadium de bouw is en dan het werk opneemt.
Terwijl de bijen vanuit verschillende hoeken verder bouwen
aan de cellen, komt een totaal andere bij het team versterken en begint
dan te bouwen vanuit een volledig andere hoek. Terwijl zulk een proces
normaal een grote wanorde zou veroorzaken, bouwen ze een perfecte structuur
op.
Ik
las ook het gedeelte over de techniek van de bijen om honing te kunnen
maken. Ik was erg verrast en opgewonden om over dit buitengewone proces
te lezen. Het boek zei, dat de basis van de honing de nectar is, die de
bijen verzamelen van bloemen- en fruitknoppen. Nadat ze deze nectar van
bloemen hebben verzameld, veranderen de bijen het in honing.
Er was nog een belangrijk onderwerp in het boek: er moet
erg hard gewerkt worden om honing te maken. Bijvoorbeeld, om slechts een
halve kilo van de nectar te verzamelen, moeten 900 bijen een hele dag
werken. Andere cijfers in het boek waren nog verwonderlijker: om 450 gram
pure honing te maken, moeten 17 duizend bijen 10 miljoen bloemen bezoeken.
Dit is werkelijk zwaar werk voor hen. Ondanks dit, echter, werken de bijen
erg hard en maken veel meer honing dan ze nodig hebben. Bovendien, gebruiken
ze niet veel van de honing voor zichzelf, maar bieden het ons de mensen,
aan.
Dit was zeer raadselachtig. Met hun kleine lichaampjes,
slechts enkele centimeters lang, verrichten ze ontzagwekkende taken. Wat
was de bron van dit bewustzijn, deze vaardigheid en kracht? Hoe is het
zo gekomen dat zij wijsheid en bewustzijn bezitten en zoveel weten over
scheikunde en wiskunde? Waarom werken zij zo hard om honing te maken?
Ik nam mijn boek en ging naar mijn vader. Ik vertelde hem
alles wat ik had geleerd en vroeg hem hoe bijen al deze dingen konden
volbrengen. Glimlachend, klopte mijn vader zachtjes op mijn hoofd en zei:
“Je hebt gelijk. We zien grote wijsheid en kunst in het
leven van de bijen. Maar is dat alleen bij de bijen?

Op de door de honingbijen
gebouwde honingraten verschijnen geen verbindingspunten. De honingraat
is een gelijkvormig geheel, alsof het gemaakt is door slechts
één persoon. Dit is werkelijk verbazingwekkend omdat
de bijen vanuit verschillende hoeken beginnen met het bouwen van
de cellen, die uiteindelijk de honingraat vormen.
|
Eigenlijk, is er een perfecte organisatie bij alle dieren
en bovendien in elk onderdeel van het universum! Maar laat me jou eerst
een vers van de Koran voorlezen over de bijen om jouw vraag te beantwoorden.
Luister goed!
En jouw Heer inspireerde de bij: “Bouw huizen in
de bergen en in de bomen en in wat zij (de mensen) bouwen.
Eet dan van alle vruchten en volg de wegen die jouw Heer makkelijk maakte.“
Er komt uit hun buiken een drank met verschillende kleuren, daarin is
genezing voor de mensen. Voorwaar, daarin is zeker een Teken voor een
volk dat nadenkt. (Soerat an-Nahl: 68-69)
Omar : Nu begrijp ik het beter,
pap. God ‘inspireerde' de bij om zich op deze wonderlijke manier te gedragen.
God is mededogend voor ons en Hij inspireerde de bijen om honing te maken,
welke geneeskrachtige eigenschappen bezit voor ons. Het is erg spannend
om te leren over God's gunsten.
Vader : Wanneer je mieren of muggen,
kamelen, vogels, vissen, bloemen, bomen, sterren, oceanen, kortom alles
op de aarde onderzoekt, zul je vanwege hun perfectie hetzelfde wonder
ervaren. Dit alles laat zien dat ieder deel van het universum wordt geregeerd
door een grote kunst. Dat is de kunst van God, Hij heeft jou en mij en
je moeder geschapen, de bijen, papagaaien, konijnen, eekhoorntjes, planeten,
het heelal, de zon, met andere woorden alles in het universum. God is
de Heer van alles.
Alles gebeurd met Zijn toestemming en door Zijn wil. Hij
is de Schepper van de honingbijen. Alles wat zij doen is met Zijn toestemming.
De wijsheid die we zien in deze dieren is een afspiegeling van God's eindeloze
wijsheid. Wanneer je kijkt naar alles om je heen vanuit dit standpunt,
zul je onmiddellijk de wonderen herkennen waardoor je omringd bent.
Mijn
vader had gelijk. Er is geen twijfel dat de wijsheid die wij kunnen zien
in alles dat ons omringt een almachtige Heer heeft. Ik dacht bij mijzelf,
“God is de Almachtige, de Alwetende, de Schepper van alles”. Ik had eindelijk
alle antwoorden op de vragen gevonden die mij dwars hadden gezeten. Honingbijen
bezitten niet de wijsheid die ze ten toon stellen! Het is onmogelijk voor
hen om zulk een wijsheid te bezitten! Zij handelen door inspiratie van
God, hun Schepper, en laten zo een superieure wijsheid zien die ons versteld
doet staan.
Ik bracht de hele week door om aan iedereen die ik tegenkwam,
mijn moeder, vader, neefjes en nichtjes en vrienden, te vertellen over
de honingbijen.
In het weekend, vroeg ik aan mijn vader om weer naar het
bos te gaan.
Omar : Pappa, we gaan weer
joggen dit weekend, niet waar?
Vader : Eerlijk gezegd was ik
niet van plan om dit weekend te gaan, maar als je wilt, waarom niet?

Bijen verzamelen de
basis voor de honing uit bloemen en fruit.
|
Ik
was erg blij en opgewonden om dit te horen. Ik vroeg me af of ik de honingbij
die tegen me gesproken had weer zou zien. Toen we bij het bos aankwamen,
was ik helemaal ongeduldig. Ik kon niet wachten om de honingbij weer te
ontmoeten. Ik begon te joggen met mijn vader. Al snel kwamen we aan op
de plek waar ik voor het eerst de honingbij had ontmoet. Ik zei tegen
mijn vader dat ik een beetje rond wilde kijken. Hij vond het goed, maar
herinnerde mij er aan om niet te laat terug te komen. Ik rende snel naar
onze ontmoetingsplek. Mijn vriendinnetje wachtte al op mij. Het was duidelijk
dat zij daar al een tijdje was.
Omar : Hallo! Ik ben erg blij
om je weer te zien!
De honingbij : Ik ook! Welkom!
Het is leuk om jou ook weer te zien. Ik zal mijn belofte nakomen en je
vandaag de honingraat laten zien.
Omar: Fantastisch! Weet je wat?
Ik heb de hele week nagedacht over jullie wonderlijke honingraten. Ik
kan niet wachten om ze te zien.
Vanuit een boom, slechts enkele stappen verderop, was een
ongelofelijk gezoem te horen. Ik zou nooit hebben gedurfd om daar naar
toe te gaan, wanneer ik mijn vriendinnetje niet bij met had gehad. De
kleine honingbij beloofde mij dat mij niets zou overkomen en ik vertrouwde
haar.
Toen
we de boomstam naderden, herinnerde ik me dat er binnen een grote orde
heerste, ondanks het zoemende geluid dat ik hoorde. Honingbijen zijn de
meest hard werkende dieren in het universum; zij werken zonder een moment
rust en produceren de heerlijke honing die vele toepassingen kent voor
de mensen. Mijn vriendinnetje liet me de honingraatcellen zien. Ze waren
zo regelmatig gemaakt, dat je je wel moest afvragen hoe deze kleine schepsels
zulk een perfect bouwwerk konden maken.
De cellen die ik zag, vormden samen een perfecte keurige
zeshoek. In onze wiskunde klas, vorige week, had ik mijn lerares vragen
gesteld over zeshoeken. Ze had toen kort een uitleg gegeven over zeshoeken,
maar er waren nog steeds enkele vragen in mijn hoofd.
Ik vroeg mijn vriendinnetje over de bouwplannen voor een
zeshoekig honingraatcel. Ze vertelde me dat de wijze bij, die de oudste
bij was, mij het beste kon antwoorden. Toen riep zij de wijze bij, die
mijn vraag beantwoordde:
Wijze
bij : Wanneer we zeshoekige cellen maken, geven we speciale
aandacht aan de binnenste hoeken van de raatcellen. We moeten elke cel
120 graden schuin maken. Daarnaast is de helling van de cellen naar de
grond ook erg belangrijk. Wanneer we aandacht besteden aan het ene punt
maar niet aan het andere, zullen de cellen niet de juiste vorm hebben
en zal al de honing die we opslaan op de grond lopen.
Omar : Om je de waarheid
te vertellen, dat is voor mij erg moeilijk om te begrijpen, omdat ik nog
niet erg bekend ben met het onderwerp. Hoe kunnen honingbijen deze berekeningen
maken zonder enige fouten? Hoe kun je iedere hoek vastzetten op exact
120 graden? En dat zonder gebruik te maken van enig gereedschap tijdens
het bouwen van deze raten. Dat herinnert me aan alle blaadjes papier die
ik vol heb getekend met vreemde meetkundige vormen, terwijl ik een correcte
zeshoek probeerde te maken... Ik ben nu nog meer verbaasd over jullie!
Wijze
bij : Wees niet verbaasd over ons; wij doen deze dingen
niet vanuit onszelf! Dit zijn aangeboren vaardigheden. Met andere woorden,
we zijn geboren met deze vaardigheden. We hebben geen lessen of zoiets
gehad.
Omar: Dat getuigt van grote wijsheid!
Iedereen moet de dingen die jullie doen leren. Ik zou graag een paar dingen
vragen, als u me dat toestaat.
Wijze bij: Natuurlijk
….
Omar : Waarom maken jullie je
raten in een zeshoekige vorm?
Wijze bij : Ik begrijp wat je
bedoelt. Jij wilt weten waarom we ze niet vierkant, driehoekig, vijfhoekig
of achthoekig maken, maar zeshoekig ... Wanneer we de honingraten in een
andere vorm zouden maken, zouden er tussen de cellen ongebruikte plekken
overblijven; en op die manier zouden we minder honing kunnen opslaan en
zouden we was moeten verspillen om de gaten op te vullen. Eigenlijk, zouden
we de honing ook kunnen opslaan in vierkanten of driehoeken maar de zeshoek
is de vorm met de kortste omtrek. Ondanks dat het dezelfde inhoud heeft
als de andere vormen, gebruiken we minder was om zeshoekige cellen te
maken dan we zouden gebruiken om driehoeken of vierkanten te maken. Met
andere woorden, we kunnen de maximum hoeveelheid honing opslaan in zeshoekige
raten met een minimum gebruik van was.
|
|
|
Terwijl ze de cellen bouwen, berekenen
de honingbijen de graden van de hoeken net als deskundige ingenieurs.
Aan het einde verschijnt de raat als een als een technisch wonder.
Het is overduidelijk dat de kleine bijen deze berekeningen niet
zelf kunnen maken. Net als alle andere schepsels in het universum
kunnen ze alleen handelen door de inspiratie van God.
|
Ik kon mijn oren niet geloven! Ik kreeg lessen in bouwkunde
van een klein, schattig bijtje... Er waren vele andere dingen die ik wilde
vragen en leren. Maar het werd laat, dus we verlieten de wijze bij en
liepen naar mijn vader.
Omar : Ik heb veel geleerd van
jou en de andere bijen. Nu realiseer ik me, dat ik eerst volledig onwetend
was van de schoonheid rondom mij. Jij hebt me geleerd dat er perfecte
regelmaat in dit universum heerst. Van nu af aan, hoop ik dat ik al deze
mooie dingen zal opmerken. Dank je wel!
De
honingbij: Graag gedaan, mijn kleine vriend. Vergeet nooit
dat niets van deze perfectie uit ons zelf komt! Wij doen alleen maar wat
we geleerd hebben. Tot ziens!
Terwijl ik de honingbij verliet, hoorde ik mijn vader mijn
naam roepen. Het was al behoorlijk laat. Ik haastte me naar mijn vader,
maar mijn gedachten waren nog steeds bij mijn kleine vriendinnetje. Net
toen ik in de auto wou stappen, zag ik een vlinder. Ze had een grote kleurenharmonie
en symmetrie in haar vleugels. Ik besloot de volgende dag naar de schoolbibliotheek
te gaan en onderzoek te gaan doen naar vlinders. Men zou nooit alle schoonheden
kunnen tellen die door God zijn geschapen. Ik realiseerde me dat er nog
veel meer te leren was.
|